Seleccionar página
«A caverna» de José Saramago por Charo Valcárcel

«A caverna» de José Saramago por Charo Valcárcel

Non podiamos deixar de recomendar nesta sección de LIBROS algunha das novelas do gran José Saramago. Foi difícil escoller nesa  herdanza que nos deixou, moi difícil, porque está ateigada de auténticas xoias literarias. Pero como había que decidirse por algunha finalmente esta foi a elixida. Para presentala escollemos algunhas opinión vertidas aquí e alá sobre esta novela:

“La caverna” deja de ser una novela liviana para convertirse en una crítica al modelo consumista de la sociedad a la vez que nos invita a reflexionar que es lo que tenemos delante de nuestros ojos y no vemos.”                                                                          (publicada no blog Adivina quien lee)

“Una impresionante parábola sobre el mundo actual y sobre el verdadero significado del cambio…”                                                                                                                             (publicada en Quelibroleo.com)

“La caverna, en los tiempos del fin de la historia y del triunfo global del capitalismo, no es un símbolo iniciático de la búsqueda interior de nuestro verdadero ser, sino la representación totémica del triunfo de esa economía y de esa política: un Centro Comercial gigantesco, avasallante, creciente, que se va tragando el entorno (de nuevo Luhmann) y lo asimila, o engulle, en su vasto y protector y aséptico engranaje.”

             (En Revista de Libros, por Ángel García Galiano)

“Afirmaciones como ‘la globalización engullirá al ratoncito de los derechos humanos’, ‘la globalización fabrica excluidos’ o ‘el totalitarismo tiene muchas caras y la globalización es una de ellas’ jalonaron la mayoría de respuestas de Saramago a los periodistas.

Al tiempo que definía a los escaparates de grandes almacenes o centros comerciales como las cavernas de la época contemporánea, ‘inmenso caleidoscopio’ en palabras del escritor portugués, donde al igual que en la alegoría de Platón los prisioneros creen que ven y describen las cosas reales cuando solamente ven y describen sus sombras o apariencias(…)

‘La ausencia de comunicación es total en un centro comercial’, señaló el premio Nobel, ‘donde el comprador no necesita intercambiar ninguna frase con el dependiente, a diferencia del diálogo inevitable que se establece en una tienda pequeña. Pero, junto a esa circunstancia, el único espacio público del mundo de hoy es un centro comercial. Antes las gentes se reunían en las plazas o en los jardines, pero ahora ya no son lugares seguros. Los grandes almacenes son, a la vez, las nuevas catedrales y las nuevas universidades. No tengo nada contra estos establecimientos, pero sí contra una forma de espíritu autista de consumidores obsesionados por comprar”.

                                                  (dunha rolda de prensa publicada por El País en 2001 e asinada por Miguel Ángel Villena)

 “En «La caverna» Saramago vuelve a caminar sobre el sendero que él mismo se marcó desde hace tiempo, al comprender que se vive en un mundo en rápido proceso de extinción y otro que crece y se multiplica como un juego de espejos donde parece no haber límites para la ilusión engañosa. La novela habla de un modo de vivir que cada vez va siendo menos el nuestro y se asoma a la entrada de un supuesto «mundo feliz» cuyas consecuencias sobre la mentalidad humana son cada vez más visibles y amenazadoras”.

                                                                               (publicado en LA PRENSA, xornal arxentino, o 17-12-2000)

Efectivamente esta novela, publicada no ano 2000, recrea o mito da caverna de Platón baseándose na vida de tres personaxes cuxa autenticidade conmove ao lector desde as primeiras páxinas. Sobre todo Cipriano Algor, pai de Marta e sogro de Marçial, que mantén unha loita infrutuosa, pero constante, intentando salvagardar o seu tipo de vida, o das cousas sinxelas, pero de verdade, enfrontándose ao que lle ofrece o gran CENTRO COMERCIAL DA CIDADE, Centro que aparece sempre como algo poderoso e deshumanizado  e para o que traballan os tres. Marçial como garda de seguridade e pai e filla como oleiros que o nutren cos seus produtos.

A relación entre os tres personaxes protagonistas é outro dos acertos da novela, os tres comprenden o que representa o Centro, que tenta absorbelos introducíndoos nunha vida de coma quen, unha vida que copia a realidade, pero que non é real, que pode chegar a cegar coa súa variadísima oferta de comodidades e  alternativas de ocio, e de feito faino con milleiros de persoas  que son atrapadas por ese mundo de mentira, materialista e deshumanizado, vivindo de costas á auténtica vida.

Un momento clave na  novela prodúcese cando descobren unha gruta no subsolo do Centro, e perplexos observan o descrito por Platón na súa caverna: tres homes e tres mulleres mortos atados a un banco mirando unha parede. Esa visión axúdaos a rematar de entender a súa realidade, decátanse de que eses homes e mulleres son eles, represéntanos a eles, cegos ante o mundo exterior, pechados en si mesmos. Pero, convencidos do que deben facer, van abandonar ese cárcere de ouro e van buscar novos horizontes, porque se de algo lles serve a súa experiencia no Centro é que os axuda a comprender tamén as limitacións que supoñía a súa subsistencia anterior, que tampouco lles permitía mirar ao seu redor.

Marabillosa novela.

Quanto à sua língua nai, irmá da nosa, decidimos completar a recomendação desta leitura com informações sobre o seu autor em português, pedindo desde já desculpas pelos possíveis erros cometidos.

BIOGRAFÍA

“Autor de mais de 40 títulos, José Saramago nasceu em 1922, na aldeia de Azinhaga.
As noites passadas na biblioteca pública do Palácio Galveias, em Lisboa, foram fundamentais para a sua formação.

«E foi aí, sem ajudas nem conselhos, apenas guiado pela curiosidade e pela vontade de aprender, que o meu gosto pela leitura se desenvolveu e apurou.»

Em 1947 publicou o seu primeiro livro que, por razões editoriais, viria a sair com o título de Terra do Pecado. Seis anos depois, em 1953,  terminaria o romance Claraboia, publicado apenas após a sua morte.

No final dos anos 50 tornou-se responsável pela produção na Editorial Estúdios Cor, função que conjugaria com a de tradutor, a partir de 1955, e de crítico literário.

Regressa à escrita em 1966 com  Os Poemas Possíveis.
Em 1971 assumiu funções de editorialista no Diário de Lisboa e em abril de 1975 é nomeado director-adjunto do Diário de Notícias.
No princípio de 1976 instala-se no Lavre para documentar o seu projecto de escrever sobre os camponeses sem terra. Assim nasceu o romance Levantado do Chão e o modo de narrar que caracteriza a sua ficção novelesca.

Até 2010, ano da sua morte, a 18 de junho, em Lanzarote, José Saramago construiu uma obra incontornável na literatura portuguesa e universal, com títulos que vão de Memorial do Convento Caim, passando por O Ano da Morte de Ricardo ReisO Evangelho segundo Jesus CristoEnsaio sobre a CegueiraTodos os Nomes ou A Viagem do Elefante, traduzidos em todo o mundo.
No ano de 2007 foi criada em Lisboa uma Fundação com o seu nome, que trabalha pela difusão da literatura, pela defesa dos direitos humanos e do meio ambiente, tomando como documento orientador a Declaração Universal dos Direitos Humanos.

Desde 2012 a Fundação José Saramago tem a sua sede na Casa dos Bicos, em Lisboa.

José Saramago recebeu o Prémio Camões em 1995 e o Prémio Nobel de Literatura em 1998.”

(dados tomados da página da  Fundação José Saramago )

Algumas de suas obras mais notáveis são (em ordem cronológica) :

Levantado do chão (1980)

Memorial do convento (1982)

O ano da morte de Ricardo Reis (1984)

A jangada de pedra (1986)

O evangelho segundo Jesus Cristo(1991)

Ensaio sobre a cegueira (1995)

Todos os nomes (1997)

O homen duplicado (2002)

Ensaio sobre a lucidez (2004)

As intermitências da morte (2005)

As pequenas memórias (2007)

Caim (2009)

Claraboia (2011)

Alabardas, alabardas (2014)

Certamente, alguns ficarão por indicar dentro de um trabalho tão extenso e levando em consideração a disparidade de gostos de seus leitores. Obviamente não é necessário apontar que entre eles estaria aquele que optamos por recomendar: A caverna

Além disso, este autor possui uma profusa bibliografia sobre sua obra que podemos consultar na página de sua fundação.

                                                                                               Charo Valcárcel

Charo Valcárcel Mato

Charo Valcárcel Mato

Profesora de Galego

Nacín nunha pequena freguesía da Estrada (Sta. Cristina de Vinseiro) hai 60 anos, pero xa levo trinta e cinco vivindo en Pontevedra, case tantos como os que traballei no IES Valle Inclán (trinta e dous), toda unha vida…

Estudei Filoloxía Hispánica, aínda que me presentei e aprobei as oposicións para profesora de Lingua galega e sempre exercín como tal, do cal me sinto e sentirei sempre moi orgullosa.

Formamos parte dun grupo de teatro de profesores (en activo e xubilados) que naceu no 2005 no seo do Valle Inclán, Argallada, e que está esperando tempos mellores para retomar a súa actividade.

Agardo que as miñas contribucións no blog devellabella sexan merecedoras do voso beneplácito ou, polo menos, non do voso desgusto.

máis artigos

Do 19 ao 25 de abril 2021

Do 12 ao 18 de abril 2021

Do 5 ao 11 de abril 2021

Do 29 de marzo ao 4 de abril 2021

Do 22 ao 28 de marzo 2021

Do 15 ao 21 de marzo 2021

Elena Ramos Rascado por Ana Santos

Antonio Lois Pérez

Xosé Manuel Gulías Márquez

Carmen Varela Villamarín

Contacto

Ana Santos & De Vella a Bella

Hablemos ♥♥♥
No dudes en ponerte en contacto con nosotros, enviándonos un mensaje mediante el formulario siguiente.

Ana Santos & De Vella a Bella

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

FILII por Charo Valcárcel

FILII por Charo Valcárcel

por Charo Valcárcel

Cando aínda buscaban os teus ollos
e atopaban alí o seu acougo,
o seu mundo eras ti.

Cando aínda sentían os teus brazos
coma rexos refuxios imbatibles
e buscaban moreas de aloumiños
nas fábricas de bicos dos teus beizos.

Cando aínda a calma eran arrolos
que facían esvaer todos os medos
O seu mundo eras ti.

Mais caeron as follas dos outonos
E tras elas naceron primaveras
e o seu mundo amodiño xa medraba
afastándoos de ti.

É a vida que bole sen vagar,
e no seu constante decorrer
arrastra as horas emprestadas.

Mais deixa pegadas no camiño
que nutren o mundo que che queda
no que lonxe ou preto
eles sempre serán
o mellor agasallo recibido.

Charo Valcárcel (abril 2021)

máis artigos

Do 19 ao 25 de abril 2021

Do 12 ao 18 de abril 2021

Do 5 ao 11 de abril 2021

Do 29 de marzo ao 4 de abril 2021

Do 22 ao 28 de marzo 2021

Do 15 ao 21 de marzo 2021

Elena Ramos Rascado por Ana Santos

Antonio Lois Pérez

Xosé Manuel Gulías Márquez

Carmen Varela Villamarín

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

«El curioso incidente del perro a medianoche» por Charo Valcárcel

«El curioso incidente del perro a medianoche» por Charo Valcárcel

2 de ABRIL: DÍA MUNDIAL DE CONCIENCIACIÓN SOBRE O AUTISMO

 O día 2 de abril celébrase o Día Mundial de Concienciación sobre o Autismo. Foi declarado por unanimidade como tal pola ONU no ano 2007, na resolución 62/139 do 18 de decembro.

O motivo non foi outro que a preocupación pola presenza de forma preocupante deste trastorno en todas as rexións do mundo, pretendendo a toma das medidas necesarias para a concienciación deste grave problema, que afecta só en Europa a uns sete millóns de persoas,  concienciación que deben asumir todas as organizacións competentes, gobernamentais ou non, sociedade civil, etc., e contribuír así a mellorar a súa calidade de vida promovendo a súa inclusión en todos os ámbitos da sociedade como cidadáns de pleno dereito.

            Pero quizais conviría lembrar brevemente que é o AUTISMO.

            Segundo podemos ler nas distintas páxinas especializadas  parece ser que este trastorno, coñecido como trastorno do espectro autista ou TEA  é de orixe neurobiolóxico  e afecta á configuración do sistema nervioso e ao funcionamento cerebral,  provocando dificultades principalmente en dúas áreas, a da comunicación e interacción social e a do pensamento e conduta.  Aínda que se descoñece a causa sábese que hai unha forte implicación xenética.

É importante tamén reseñar que as manifestacións do TEA son moi diferentes dunhas persoas a outras. Así por exemplo algúns afectados non teñen dificultades para a expresión lingüística pero si para utilizala na interacción con outras persoas, outros en cambio non son quen de empregar a linguaxe verbal e precisan de sistemas substitutorios da mesma. En canto ao comportamento propiamente dito, soe resultarlles moi difícil adaptarse a situacións imprevistas, a cambios na súa rutina e xerarlles angustia ou ansiedade.  Pódese observar neles a insistencia en que as cousas sucedan sempre da mesma maneira, en padróns de comportamento ríxido e repetitivo, p.ex. repetir palabras ou frases unha e outra vez exactamente da mesma forma.

En canto aos tipos de TEA hai que lembrar que desde hai anos a síndrome de Asperger está incluída como un máis dos trastornos do espectro autista, aínda que coa especificidade de non ter discapacidade intelectual asociada nin dificultades nos aspectos formais da linguaxe. O termo foi utilizado por primeira vez en 1981 nunha revista de psiquiatría e psicoloxía e denominouse así en recoñecemento ao traballo previo de Hans Asperger, psiquiatra e pediatra austríaco que xa describira a síndrome en 1943.

En xeral estas persoas son extremadamente boas en habilidades de memoria. Cóntase con moitos estudos que as describen, Asperger chegou a chamar a algúns dos seus pacientes “pequenos profesores” debido aos seus extensos coñecementos no seu tema de interese particular.

Esta sería unha clasificación destas habilidades que poden presentar:

  • A hipermnesia é unha característica moi frecuente dentro de todo o espectro autista e defínese como “grao esaxerado de retención e recordo da memoria”
  • O calendario a perpetuidade que consiste no recordo ou cálculo a gran velocidade de días, datas e anos coma se o estivese vendo nun almanaque.
  • A Hipercalculia: refírese as habilidades matemáticas que van desde a resolución de problemas complexos, análises de secuencias numéricas ou ata simplemente recordar números, mesmo en nenos moi pequenos.
  • A hiperlexia: é a habilidade espontánea e a fascinación por ler palabras a idades moi precoces, antes dos 5 anos, sen ensino previo.

Pero os estereotipos que manexa a sociedade en xeral sobre as persoas con TEA poden chegar a ser moi prexudiciais. Isto advírteo James McGrath nun libro publicado no 2019 titulado Naming Adult Autism: Culture, Science, Identity. James McGrath é profesor de literatura e estudos culturais na Leeds Beckett University do Reino Unido e, ademais, ten autismo. Esta información achéganola José R. Alonso (neurobiólogo, catedrático da universidade de Salamanca e escritor), autor do artigo: Autismo, matemáticas y estereotipos. Conta Alonso que no seu libro McGrath pon de manifesto algúns dos erros máis comúns que se poden observar tanto en artigos científicos como en cuestionarios utilizados para a catalogación do autismo e insiste que é un estereotipo moi perigoso e moi estendido que as persoas con autismo son boas en matemáticas e en ciencias que isto pode ser moi positivo para os que lles gusten estes campos, pero para aqueloutros que, en cambio, prefiren outras disciplinas resulta todo o contrario, pois pode facer que se sintan inútiles no sentido de que pensen que nin sequera saben “facer ben” o seu autismo. José R. Alonso sinala que esa idea chega á sociedade xeral. Desde «Rain Man» ou «The Good Doctor» á triloxía «Maddaddam» de Margaret Atwood, a persoa con autismo é un home branco, sen unha discapacidade observable clara e que é excelente en ciencias ou matemáticas, e pensa que isto é unha caricatura moi prexudicial para acadar unha verdadeira inclusión. El cre que a neurodiversidade tamén se cumpre para o colectivo de persoas con autismo.

James McGrath

José R. Alonso

Efectivamente son de sobra coñecidas por todos as consecuencias altamente negativas que os prexuízos, afecten ao ámbito que afecten, poden chegar a producir e está claro que para unha boa parte da sociedade as persoas con autismo son aínda unhas auténticas descoñecidas, cando non uns bechos raros que producen desconfianza e prevención. Está, pois, máis que xustificada a necesidade de que se tomen as medidas necesarias, por parte de quen corresponda, para dar a coñecer este problema que tantas persoas padecen no mundo co fin de que poidamos entender e colaborar na súa integración na sociedade.

 Precisamente a conmemoración deste día foi o que nos levou a elixir como recomendación  de lectura a dunha novela publicada no ano 2003, a novela máis vendida do ano en literatura inglesa, contando no seu haber con varios premios ( En 2003: Libro do Ano  Whitbread, no 2004 o Premio para Escritores da Commonwealth como mellor primeiro libro e no 2005 o Premio ao Mellor primeiro libro para lectores novos) converténdose ademais na primeira incursión do seu autor (Mark Haddon) na literatura para adultos.  Trátase de  El curioso incidente del perro a medianoche.  

O motivo desta elección é claro: o protagonista desta novela é un neno de 15 anos cun trastorno do espectro autista.

EL CURIOSO INCIDENTE DEL PERRO A MEDIANOCHE

de MARK HADDON

Este curioso título provén dun comentario feito polo detective Sherlock Holmes no conto Silver Blaze de Sir Arthur Conan Doyle, que por suposto lle acae como anel ao dedo a esta interesante novela na que o narrador-protagonista é un neno autista de quince anos, Christopher, cun talento e unhas aptitudes extraordinarias para as ciencias, sobre todo, as matemáticas. Ten Síndrome de Asperger e a Síndrome do Sabio, é incapaz de contar mentiras e ten memoria fotográfica, isto e moitas outras características propias das persoas con TEA.

Desde o principio da novela introdúcenos no seu mundo, así xa podemos ler na segunda páxina da novela:

Christopher escribe un libro: El curioso incidente del perro a medianoche, contando as experiencias da súa vida cotiá (cos pais, no colexio…), sobre todo a partir da morte do can dunha veciña, corpo atopado por el e de cuxa morte acúsano nun principio.  A partir dese momento decide investigar para descubrir quen foi o asasino. As súas indagacións vano levar a descubrir moitas outras cousas, ademais da identidade do asasino, que provocarán cambios moi importantes na súa vida.

Ten unha mascota chamada Toby, unha rata, que o acompañará na súa aventura da busca da verdade.

Penso que é un gran acerto que a historia se conte desde a perspectiva de Christopher, xa que o lector ve o mundo a través dos ollos dun neno autista e pode entender mellor como funciona esa mente. É obvio que o traballo de Haddon con este tipo de pacientes tivo que serlle de gran utilidade á hora de retratar este personaxe entrañable e complexo que é Christopher e tamén a reflectir e dar a coñecer o mundo interior destes nenos, tan descoñecidos e moitas veces tan incomprendidos.

Este libro foi levado ao teatro por vez primeira en México no ano 2013 merecendo o galardón de mellor posta en escena.

 En España estreouse no Teatro Marquina de Madrid en setembro de 2018, a adaptación teatral foi de Simon Stephens e a dirección correu a cargo de José Luís Arellano García. O papel de Christopher foi protagonizado por Álex Villazán que lle valeu o Premio da Unión de Actores e Actrices como mellor actor revelación de teatro

Mark Haddon

Mark Haddon

Escritor

Naceu en Northampton, Inglaterra en 1962. Licenciouse en Literatura Inglesa pola Universidade de Oxford, aínda que os seus primeiros recoñecementos chegáronlle como ilustrador e debuxante de tiras cómicas en diversos medios locais e posteriormente en The Sunday Telegraph e The Guardian. Tamén foi profesor de nenos con minusvalías físicas e psíquicas o que lle foi moi útil para  retratar o personaxe protagonista da súa primeira novela para adultos: El curioso incidente del perro a medianoche. Anteriormente, desde 1987, escribía literatura infantil publicando unha quincena de títulos con ilustracións propias.  É tamén guionista de series e películas para televisión (acadou dous premios BAFTA como tal), e, cansado da ilustración, comezou a adicarse á pintura abstracta, actividade coa que continúa na actualidade ademais de dar clases de literatura creativa na Universidad de Oxford.

Charo Valcárcel Mato

Charo Valcárcel Mato

Profesora de Galego

Nacín nunha pequena freguesía da Estrada (Sta. Cristina de Vinseiro) hai 60 anos, pero xa levo trinta e cinco vivindo en Pontevedra, case tantos como os que traballei no IES Valle Inclán (trinta e dous), toda unha vida…

Estudei Filoloxía Hispánica, aínda que me presentei e aprobei as oposicións para profesora de Lingua galega e sempre exercín como tal, do cal me sinto e sentirei sempre moi orgullosa.

Formamos parte dun grupo de teatro de profesores (en activo e xubilados) que naceu no 2005 no seo do Valle Inclán, Argallada, e que está esperando tempos mellores para retomar a súa actividade.

Agardo que as miñas contribucións no blog devellabella sexan merecedoras do voso beneplácito ou, polo menos, non do voso desgusto.

máis artigos

Do 19 ao 25 de abril 2021

Do 12 ao 18 de abril 2021

Do 5 ao 11 de abril 2021

Do 29 de marzo ao 4 de abril 2021

Do 22 ao 28 de marzo 2021

Do 15 ao 21 de marzo 2021

Elena Ramos Rascado por Ana Santos

Antonio Lois Pérez

Xosé Manuel Gulías Márquez

Carmen Varela Villamarín

Contacto

Ana Santos & De Vella a Bella

Hablemos ♥♥♥
No dudes en ponerte en contacto con nosotros, enviándonos un mensaje mediante el formulario siguiente.

Ana Santos & De Vella a Bella

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

A pomada de Graña por Charo Valcárcel

A pomada de Graña por Charo Valcárcel

Aínda hoxe, se as présas desta vida na que imos a galope sen tempo para acougar, aínda hoxe se temos vagar para escoitalas,  algunhas velliñas, das poucas que fican na aldea, contan a historia de María Graña, unha muller que tivera unha nenez difícil, pois nacera no seo dunha familia moi humilde  e quedara orfa de nai con só  seis anos.

O pai disque herdara dos seus devanceiros certos coñecementos sobre menciñas e curacións de males diversos, coñecementos que pasaron tamén a María, rapaza solitaria e introvertida que pasaba o día observando os remedios que fabricaba o seu pai. 

Ao medrar e facerse moza tivo varios pretendentes, pero non aceptou  ningún; ela prefería seguir aprendendo cousas sobre as enfermidades e a súa curación e, cando xa os coñecementos transmitidos polo pai non foron suficientes, comezou  a observar a natureza e experimentar por si mesma, tamén conseguiu que o boticario da vila lle  emprestase algún libro no que saciar a súa curiosidade innata.

Pódese dicir que se converteu na muller máis sabia da contorna e a súa sona  mesmo din que chegou a Compostela e outras cidades de Galicia, sobre todo desde que, valéndose de todo o que conseguira aprender, fabricou unha pomada que vendía como remedio contra moitos males da pel e que pasou a ser coñecida como “a pomada de Graña”.

Malia todo, cando nalgunha xuntanza os homes falaban, ela –como as outras mulleres da época- calaba, calaba aínda que rabiase por dentro coas ganas de dicir algo, sobre todo cando tiña que escoitar argumentos falaces sobre temas que ela coñecía ben. Era o papel social que as obrigaban a representar. Cantas veces o pai, adiviñando a súa intención,  parouna a tempo cun golpe no cóbado ou no pé!

Pero María un día non se puido conter e non calou. A labazada cruzoulle a cara e case tira con ela no chan. Un silencio sepulcral deu paso a un murmurio que se foi convertendo en estrondo escandalizado que seguía os pasos de María mentres chegaba á porta e saía coa cabeza ben alta, pero o orgullo ferido.

 Non volveu falar. Sabía que estaría na boca de todos, pero tamén sabía que habían recorrer a ela cando precisasen o seu remedio.

Así, cando pouco tempo despois, aparentemente esquecido o incómodo incidente, os homes volveron entrar na súa casa para mercar a súa pomada, María, ela si que non o esquecera, pedíalles que sentasen  e, valéndose nesa situación da súa superioridade, alongaba as explicacións  intencionadamente  sobre  o modo de emprego,  a dose apropiada e o tempo que debían utilizala, mentres eles, calados, escoitaban.

Entón era cando case esquecía a labazada.

                                                                                                                                                Charo Valcárcel (novembro 2020)

Charo Valcárcel Mato

Charo Valcárcel Mato

Profesora de Galego

Nacín nunha pequena freguesía da Estrada (Sta. Cristina de Vinseiro) hai 60 anos, pero xa levo trinta e cinco vivindo en Pontevedra, case tantos como os que traballei no IES Valle Inclán (trinta e dous), toda unha vida…

Estudei Filoloxía Hispánica, aínda que me presentei e aprobei as oposicións para profesora de Lingua galega e sempre exercín como tal, do cal me sinto e sentirei sempre moi orgullosa.

No Valle Inclán coñecín a Ana, Manuel, Isidro, Benito e Sara que, considero, máis que compañeiros, amigos, bos amigos. Xuntos compartimos moitas experiencias.

Agora esta na que nos implicou Ana que, polo menos para min, é un salvavidas, un incentivo que chega para encher o oco que deixa o ensino nas nosas vidas.

Pero tamén formamos parte dun grupo de teatro de profesores (en activo e xubilados) que naceu no 2005 no seo do Valle Inclán, Argallada, e que está esperando tempos mellores para retomar a súa actividade.

máis artigos

Do 19 ao 25 de abril 2021

Do 12 ao 18 de abril 2021

Do 5 ao 11 de abril 2021

Do 29 de marzo ao 4 de abril 2021

Do 22 ao 28 de marzo 2021

Do 15 ao 21 de marzo 2021

Elena Ramos Rascado por Ana Santos

Antonio Lois Pérez

Xosé Manuel Gulías Márquez

Carmen Varela Villamarín

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Día internacional da poesía por Charo Valcárcel

Día internacional da poesía por Charo Valcárcel

Hai tantos exemplos de ilustres poetas de todas as nacionalidades que poderiamos ter escollido para protagonizar esta homenaxe! Pero é obvio que sería un arduo traballo e difícil de publicar. Por iso aí van uns cantos en representación de tantos outros. Procuramos que todos tivesen en común falar da poesía dentro da poesía, é dicir, o que denominamos a metapoesía.

Agardamos que vos guste a selección.

PABLO NERUDA

( de Veinte poemas de amor y una canción desesperada: “Poema XX”)

Puedo escribir los versos más tristes esta noche.

Escribir, por ejemplo: “La noche está estrellada,
y tiritan, azules, los astros, a lo lejos.”

El viento de la noche gira en el cielo y canta.

Puedo escribir los versos más tristes esta noche.
Yo la quise, y a veces ella también me quiso.

En las noches como ésta la tuve entre mis brazos.
La besé tantas veces bajo el cielo infinito.

Ella me quiso, a veces yo también la quería.
Cómo no haber amado sus grandes ojos fijos.

Puedo escribir los versos más tristes esta noche.
Pensar que no la tengo. Sentir que la he perdido.

Oir la noche inmensa, más inmensa sin ella.
Y el verso cae al alma como al pasto el rocío.

Qué importa que mi amor no pudiera guardarla.
La noche está estrellada y ella no está conmigo.

Eso es todo. A lo lejos alguien canta. A lo lejos.
Mi alma no se contenta con haberla perdido.

Como para acercarla mi mirada la busca.
Mi corazón la busca, y ella no está conmigo.

La misma noche que hace blanquear los mismos árboles.
Nosotros, los de entonces, ya no somos los mismos.

Ya no la quiero, es cierto, pero cuánto la quise.
Mi voz buscaba el viento para tocar su oído.

De otro. Será de otro. Como antes de mis besos.
Su voz, su cuerpo claro. Sus ojos infinitos.

Ya no la quiero, es cierto, pero tal vez la quiero.
Es tan corto el amor, y es tan largo el olvido.

Porque en noches como ésta la tuve entre mis brazos,
mi alma no se contenta con haberla perdido.

Aunque éste sea el ultimo dolor que ella me causa,
y estos sean los últimos versos que yo le escribo.

ROSALÍA DE CASTRO

(de Follas novas: “Poema IV de Vaguedás”)

Diredes destes versos, i é verdade,
que tén estrana insólita armonía,
que neles as ideas brilan pálidas
cal errantes muxicas
que estalan por instantes,
que desaparecen xiña,
que se asomellan á parruma incerta
que voltexa no fondo das curtiñas,
i ó susurro monótono dos pinos
da beiramar bravía.

Eu diréivos tan só que os meus cantares
así sán en confuso da alma miña,
como sai das profundas carballeiras
ó comenzar do día,
romor que non se sabe
si é rebuldar das brisas,
si son beixos das frores,
si agrestes, misteriosas armonías
que neste mundo triste
o camiño do ceu buscan perdidas.

LUIS DE CAMÕES

(Soneto 1)

Enquanto quis Fortuna que tivesse

Esperança de algum contentamento,

O gosto de um suave pensamento

Me fez que seus efeitos escrevesse.

Porém, temendo Amor que aviso desse

Minha escritura a algum juízo isento,

Escureceu-me o engenho co’o tormento,

Para que seus enganos não disesse

 Ó vós que Amor obriga a ser sujeitos

A diversas vontades! Quando lerdes

Num breve livro casos tão diversos,

Verdades puras são e não defeitos;

E sabei que, segundo o amor tiverdes,

Tereis o entendimento de meus versos.

CURROS ENRÍQUEZ

(de Aires da miña terra: “Crebar as lirasfragmentos)

Por sobr’ a barafunda
D’ escarnios e pauliñas
Que as cántigas d’ os servos
Por onde quer suscitan,
Espaventada, atóneta,
A virxe Poesia
Clamóu desalentada:
«¡Vates, crebade as liras!»

(…)

Crebar as liras diante
D’ a libertá qu’ espira
Baix’ a gadoupa férrea
D’ o dogma que a asesina!…
¡Inda goberna Claudio!
¡Inda Seyano priva!
¡Inda os proscritos choran
E trunfa Mesalina!

Non-a crebés, poetas!
Templáina en ódeo, en ira,
Hastra que d’ ela sayan
As esplosiós d’ as minas:
Hastra que cada nota
Com’ onha espada fira,
Com’ on andacio barra
As vellas theogonías.

Gustoso esnaquizara
E resinado a miña,
Si n’ eso d’ o meu povo
A sorte consistira;
Mais, mentras horfo e triste
Os meus consolos pida,
Crebala… ¡n’ a tua testa
Tan sólo, tiranía!

GUSTAVO ADOLFO BÉCQUER

(de Rimas)

RIMA XXI

¿Qué es poesía?, dices mientras clavas
en mi pupila tu pupila azul.
¿Qué es poesía? ¿Y tú me lo preguntas?
Poesía… eres tú.

EUSEBIO LORENZO BALEIRÓN

(de A morte presentida: “Os sinais externos” fragmento)

Porque o poema está feito

Da materia dos soños,

Arco de pedra e tempo

No que un deus se comprace

E habita

Para xogar coas sombras azuis das cousas.

Porque o poema é

Unha lingua de area

Que se deita entre os mares de outono

RUBÉN DARÍO

(de Cantos de vida y esperanza: “¡Torres de Dios!  ¡Poetas!”Fragmento)

¡Torres de Dios! ¡Poetas!

¡Pararrayos celestes,
que resistís las duras tempestades,
como crestas escuetas,
como picos agrestes,
rompeolas de las eternidades!

La mágica esperanza anuncia un día
en que sobre la roca de armonía
expirará la pérfida sirena.
¡Esperad, esperemos todavía!

FERNANDO PESSOA

(de Autopsicografia)

O poeta é um fingidor.
Finge tão completamente
que chega a fingir que é dor
a dor que deveras sente.

E os que lêem o que escreve,
na dor lida sentem bem,
não as duas que ele teve,
mas só a que eles não têm.

E assim nas calhas de roda
gira, a entreter a razão,
esse comboio de corda
que se chama coração.

                                                                                                                                                                                                           Fotografía do artigo de Elena Abad

Charo Valcárcel Mato

Charo Valcárcel Mato

Profesora de Galego

Eu son Charo Valcárcel. Nacín nunha pequena freguesía da Estrada (Sta. Cristina de Vinseiro) hai 60 anos, pero xa levo trinta e cinco vivindo en Pontevedra, case tantos como os que traballei no IES Valle Inclán (trinta e dous), toda unha vida…

Estudei Filoloxía Hispánica, aínda que me presentei e aprobei as oposicións para profesora de Lingua galega e sempre exercín como tal, do cal me sinto e sentirei sempre moi orgullosa.

No Valle Inclán coñecín a Ana, Manuel, Isidro, Benito e Sara que, considero, máis que compañeiros, amigos, bos amigos. Xuntos compartimos moitas experiencias.

Agora esta na que nos implicou Ana que, polo menos para min, é un salvavidas, un incentivo que chega para encher o oco que deixa o ensino nas nosas vidas.

Pero tamén formamos parte dun grupo de teatro de profesores (en activo e xubilados) que naceu no 2005 no seo do Valle Inclán, Argallada, e que está esperando tempos mellores para retomar a súa actividade.

máis artigos

Do 19 ao 25 de abril 2021

Do 12 ao 18 de abril 2021

Do 5 ao 11 de abril 2021

Do 29 de marzo ao 4 de abril 2021

Do 22 ao 28 de marzo 2021

Do 15 ao 21 de marzo 2021

Elena Ramos Rascado por Ana Santos

Antonio Lois Pérez

Xosé Manuel Gulías Márquez

Carmen Varela Villamarín

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Español