Suite: Alborada de Verín e Pas d’été por Cibrán, Marcos e Migui
Suite: Alborada de Verín e Pas d’été
Migui Carballido (Buzuki) Cibrán Seixo (Violín) e Marcos Seixo (Zanfona)
máis artigos
♥♥♥ síguenos ♥♥♥
Rock e Arte Conceptual de Nova York por Javier Domínguez
Rock e Arte Conceptual de Nova York (2000–2005): dúas linguaxes artísticas da mesma cidade.
Durante máis de un século, Nova York foi unha capital cultural onde a música e a arte non só coexistiron, senón que tamén se influíron mutuamente. Durante dúas décadas, os anos 80 e 90, o rock estivo dominado polo <<grunge>>, orixinado na cidade de Seattle, na costa do Pacífico, grazas ao éxito de Nirvana e ao seu legado; o <<nu-metal>> tamén foi unha tendencia, un xénero que fusionaba o heavy metal co rap, o funk e o metal industrial, con bandas como Linkin Park e Limp Bizkit. Por outra banda, tamén houbo música <<dance>> con bandas como 2 Unlimited e Prodigy. Finalmente, non podemos esquecer o <<plastic pop>> das Spice Girls, Backstreet Boys, etc. – música para adolescentes.
Pero desde 2000 ata 2005, a cidade dos rañaceos —e sobre todo Brooklyn— converteuse nun dos principais centros creativos do mundo. Alí converxeron dous movementos aparentemente distintos, pero profundamente conectados: o renacemento do Rock independiente e a expansión das prácticas contemporáneas afíns á Arte Conceptual. Aínda que a primeira vista poidan parecer mundos separados, ambos os movementos compartían a mesma aspiración: a procura de novas formas de autenticidade, identidade e significado. En resumo, a necesidade de responder á cidade a través da experiencia directa, do cotián, do urxente, especialmente despois do atentado contra as Torres Xemelgas.
En Nova York, nos primeiros anos do século XXI, houbo un período de revival do rock, no que novas bandas revitalizaron o xénero cun estilo moderno, pero con raíces clásicas. Foi un momento crucial que restaurou o papel histórico da cidade como unha das capitais mundiais do rock. Brooklyn, particularmente o barrio de Williamsburg, converteuse no epicentro do <<cool>>, un punto de encontro onde músicos, artistas visuais, fotógrafos e performers compartían os mesmos espazos. Os concertos en pequenos clubs funcionaban como happenings modernos: eventos efémeros e intensos, cargados de presenza física e emocional.
Barrio de Williamsburg en Brooklyn, N. Y
Falando musicalmente, este renacemento non foi meramente un fenómeno musical. Tamén foi un fenómeno cultural e estético. Eran bandas inspiradas no <<punk>> e no <<garaxe rock>>, que reviviron sons sinxelos, directos e crus, reestruturados cun toque moderno. Un exemplo disto é a súa negativa a usar distorsión de guitarra. Estes grupos non só se preocupaban pola música, senón tamén pola actitude, a imaxe (The Strokes puxeron de moda as zapatillas Vans), o contexto urbano e a construción dunha identidade artística. Neste sentido, o rock de Nova York daqueles anos funcionou case como unha obra conceptual: unha declaración sobre a cidade, sobre a mocidade e sobre a arte, coa idea de volver aos fundamentos.
Se se tivese que nomear unha banda líder deste renacemento do rock na Gran Mazá, serían The Strokes. Esta banda formouse en Manhattan; de feito, a maioría dos seus membros procedían de familias acomodadas. O quinteto, liderado polo cantante e compositor Julian Casablancas, converteuse rapidamente nun símbolo da nova escena neoiorquina. Foron aclamados como os <<salvadores do rock>> ao comezo do milenio. Definiron unha estética: guitarras entrelazadas e sinxelas; ritmos de estilo garaxe; temas curtos; unha actitude despreocupada pero elegante; e un estilo urbano que conectou coa mocidade da cidade. O seu gran salto chegou con <<Is This It>>, o seu álbum de debut lanzado en 2001 e agora considerado un dos grandes álbums do século XXI ata agora. O seu son podería describirse como <<Garaxe Rock Revival>>, con <<riffs>> melódicos irresistibles. The Strokes conseguiron facer que o rock sonase de novo fresco e xuvenil.
The Strokes e portada do disco <<Is This It>>
Xunto a eles, os Yeah Yeah Yeahs achegaron un son máis experimental, fusionando o <<punk>> e o <<indie>> co <<art-rock>>. O trío, liderado pola icónica e enerxética Karen O. – unha mestura de Amy Winehouse e Janis Joplin cunha poderosa presenza teatral – foi a cara máis explosiva e artística da escena de Nova York. O seu son era un <<post-punk>> salvaxe, con sintetizadores e a presenza escénica volcánica de Karen O. Gradualmente, pasaron da crueza á sofisticación electrónica. A súa canción <<Maps>> converteuse nun himno xeracional que demostrou que o garaxe rock tamén podía ter corazón.
The Yeah Yeah Yeah`s. foto Pop
Unha achega clave veu de LCD Soundsystem, o proxecto liderado por James Murphy, o cerebro detrás de DFA Records, un selo discográfico importante en Nova York naquel momento. Máis que unha banda de rock tradicional, eran un colectivo que fusionaba a pista de baile coa sensibilidade do <<indie rock>>. A súa música é unha carta de amor —ás veces cínica, ás veces emotiva— á cidade dos rañaceos. O seu son pódese describir como unha mestura de <<dance-punk>>, <<disco>>, <<electrónico>> e <<krautrock>>. Este último foi un movemento de rock experimental e psicodélico que xurdiu en Alemaña a finais da década de 1960 e durante os anos 70, caracterizado pola música electrónica con ritmos repetitivos. A súa canción <<All My Friends>> é citada con frecuencia como unha das mellores cancións da década pola súa capacidade para mesturar euforia e nostalxia. Os seus concertos eran unha celebración intelectual.
James Murphy
Interpol tamén foi unha banda destacada. Mentres outras bandas abrazaban o <<garaxe rock>>, esta miraba cara ao escuro <<post-punk>> dos anos 80, ao estilo de Joy Division. Cos seus traxes negros impecables e a voz de barítono de Paul Banks, trouxeron á cidade unha atmosfera densa, romántica e sofisticada. Posuían unha elegancia melancólica. O seu estilo baseábase nunha liña de baixo prominente, guitarras angulares e letras crípticas. O seu álbum de debut, <<Turn on the Bright Lights>>, é unha obra mestra de atmosfera e tensión que definiu o son <<nocturno>> de Nova York.
Foto: Douglas Mason/Getty Images.
Durante eses anos, pequenos clubs en Manhattan e Brooklyn, como o <<Mercury Lounge>> e o <<Bowery Ballroom>>, convertéronse en espazos clave para descubrir novas bandas. A cidade redescubriu o seu espírito musical subterráneo, remontándose a épocas anteriores como a do club CBGB nos anos setenta.
Ademais, este rock neoyorquino dos primeiros anos do 2000 tivo un impacto global. Moitas das bandas da cidade inspiraron escenas similares noutras cidades de todo o mundo e axudaron ao rock a volver con forza á radio e aos festivais internacionais.
Ademais, a estética do rock de Nova York durante estes anos estaba profundamente conectada coa linguaxe visual da arte conceptual. As portadas de álbum minimalistas, os vídeos musicais experimentais, as fotografías en branco e negro, un sentido da moda deliberadamente <<anti-glamuroso>> e unha actitude de desapego irónico cara ao espectáculo comercial ecoaban estratexias típicas da arte conceptual: reducir o superficial para enfatizar o concepto.
Ao mesmo tempo, a Arte Conceptual, que desde a década de 1960 atopara o seu centro global en Nova York, continuou expandindo a súa influencia nas galerías, museos e espazos alternativos de Brooklyn. A arte conceptual caracterízase, sobre todo, por priorizar a idea fronte ao obxecto, a mensaxe fronte á forma e a reflexión fronte á beleza tradicional. Nos anos posteriores ao 11-S, este tipo de arte adquiriu unha nova resonancia: a cidade necesitaba reinterpretarse, repensarse e reconstruír o seu significado.
Aínda que moitos dos artistas conceptuais máis famosos de Nova York, como Sol LeWitt e Bruce Nauman, pertencen a xeracións anteriores, a escena da arte conceptual de Nova York non desapareceu cos anos 60 ou 70; transformouse e expandiuse en novas prácticas interdisciplinares nos anos 2000. Isto é especialmente certo en Brooklyn, onde as fronteiras entre a arte visual, a performance, os medios dixitais, o son e a cultura urbana comezaron a difuminarse de xeitos novos e experimentais. Un exemplo claro é a artista Natalie Bookchin, que reside en Brooklyn e é coñecida polo seu traballo en medios dixitais, vídeo e instalacións conceptuais que exploran como as redes dixitais alteran a nosa percepción da realidade. Na mesma liña atópase Phyllis Badino, unha artista conceptual e visual que continúa a vivir e traballar en Brooklyn e que crea obras que combinan vídeo, performance, instalación e escultura, adicadas a explorar a percepción humana. Do mesmo xeito, a artista mexicana Julieta Aranda, que estudou e traballou na cidade, aborda no seu traballo conceptos relacionados co intercambio, a circulación e a subversión dos sistemas artísticos tradicionais.
Obra de Julieta Aranda
Finalmente, debemos mencionar o dúo de artistas Aziz + Cucher, con base en Gowanus, Brooklyn, que foron pioneiros no uso da fotografía dixital e dos medios experimentais na arte conceptual e dixital desde a década de 1990. O seu traballo, centrado na manipulación de caras e corpos, aborda de xeito indirecto o clima cultural do rock posterior ao 11-S: unha sensación de estrañeza, vulnerabilidade e identidade fragmentada. Influenciaron as prácticas artísticas que coexistiron co auxe da música indie nos anos 2000.
Ao mesmo tempo, as bandas de rock indie estaban a redefinir a forma en que se consumía a música: non só como un produto comercial, senón como unha experiencia urbana, comunitaria e estética. Ambas prácticas reflectían a mesma cuestión conceptual: como se experimenta a arte nunha cidade saturada de información e ruído?
Tanto o Rock Alternativo como a Arte Conceptual compartían a urxencia de expresarse nun tempo de cambio. Aínda que distintos, representan a mesma idea na historia cultural: a cidade como un escenario creativo, onde a arte e a música non son meros produtos, senón xeitos de interpretar o mundo. A conexión entre as dúas artes fíxose, como xa se mencionou, especialmente visible en Brooklyn. Os pequenos clubs, os almacéns convertidos e os espazos alternativos funcionaban case como galerías vivas. Un concerto nun local de Williamsburg podía entenderse como un evento performativo, un ‘happening’ contemporáneo: algo efémero, intenso, baseado na presenza, coma moitas obras conceptuais que existen só no momento da súa execución. Neste sentido, Brooklyn funcionaba como un laboratorio interdisciplinar. Músicos, artistas visuais, performers e fotógrafos compartían barrios, bares, lofts e circuítos creativos. O espírito DIY (faino ti mesmo) do indie rock aliñábase coa lóxica conceptual: producir desde o inmediato, desde o experimental, sen necesidade de grandes estruturas institucionais.
A importancia histórica desta relación é notable. Na música, o rock de Nova York entre 2000 e 2005 axudou a restaurar a relevancia cultural do xénero, inspirando escenas en todo o mundo e establecendo o <<indie rock>> como o son dominante da década. Na arte, o <<conceptualismo>> reafirmou que Nova York seguía a ser un centro global onde a arte non se contempla meramente, senón que se pensa, se discute e se experimenta.
Entre 2000 e 2005, Nova York ofreceu un exemplo único de diálogo entre a música e a arte. O rock indie e a arte conceptual non só coexistiron, senón que se nutriron mutuamente en termos de estética, actitude e visión cultural. Ambos deixaron a súa pegada na historia, lembrándonos que as grandes revolucións artísticas non ocorren en illamento, senón en cidades onde todas as disciplinas se intersecan e transforman.
En conclusión, Brooklyn a principios dos anos 2000 foi un cruce de camiños onde o rock e a arte conceptual compartían sensibilidades, espazos e linguaxe: ambos buscaban novas formas de autenticidade nun mundo cambiante. A historia da arte e da música daqueles anos non se pode contar por separado, porque en Nova York —como sempre— todo acaba mesturándose nunha única enerxía creativa.
Fotografías procedentes de internet (NME; POP QUIZ)
Fotografía de Julieta Aranda por Nor Charpentier
Uso de IA.
Goodman, Lizzy. See You in the Bathroom. Renaissance and Rock and Roll in New York, 2001–2011. Madrid: Neo Person, Alfaomega, 2018
Stangos, Nikos. Concepts of Modern Art. Madrid: Alianza Editorial, 1997
https://culturainquieta.com/musica/la-historia-tras-la-mitica-portada-de-is-this-it-el-album-debut-de-the-strokes/
Videos procedentes de YouTube
Javier Domínguez
Profesor de Historia
Javier Domínguez foi profesor de Historia no IES Valle Inclán ata que se xubilou no ano 2021
máis artigos
♥♥♥ síguenos ♥♥♥
El olimpo de los Oscar por Jose Luis Vázquez Arias
Sean Penn, lo ha vuelto a hacer: ganar un Oscar este año y no acudir a recogerlo. Es el tercer premio por la interpretación en una película que recibe. Su trabajo como actor tardó en ser reconocido. El primer Oscar lo recibió a los 44 años. La edad más tardía del club de los actores y actrices con tres o más Oscar. El que acaba de recibir este 2026 le encuentra con 66 años, por su interpretación en “Una batalla tras otra”.
El Olimpo de los actores y actrices, el club de los que han conseguido el Oscar tres o más veces, está compuesto por cuatro actores y cinco actrices. Los nombres de los ilustres intérpretes son: Walter Brennan, Katharine Hepburn, Ingrid Bergman, Elisabeth Taylor, Jack Nicholson, Merlyn Streep, Daniel Day-Lewis, Frances McDerman y Sean Peen.
Solo uno de ellos ha conseguido más de tres Oscar, Katharine Hepburn que recibió cuatro Oscar a lo largo de su dilatada carrera. El primero con 30 años y el último con 78 años. Intervino en 50 películas.
La mayoría de estos actores y actrices recibieron su primer Oscar cuando rondaban la treintena. Varios de ellos siguen vivos y todavía podrían recibir otro Oscar.
De este club, la que más películas ha interpretado es Merlyn Streep, que ha intervenido en 66 films. Tiene un talento enorme para enfrentarse a cualquier papel y no me extrañaría que su mejor interpretación todavía esté por llegar.
El que ha trabajado en menos películas es Daniel Day-Lewis, nacido en Londres y nacionalizado irlandés. Con 68 años solo ha intervenido en 23 largometrajes. Es un actor meticuloso, incluso para escoger sus papeles. Se dosifica, no se prodiga en trabajar ni en su exposición pública. El primer Oscar lo recibió con 32 años y el último con 55 años. ¿Quién dice que no puede recibir otro?
De estos nueve actores y actrices, seis son de EEUU y el resto extranjeros.
Frances McDerman, una mujer de una belleza poco convencional, recibió su primer Oscar con 39 años y el último, de momento, con 63 años. Especializada en representar mujeres corrientes, peculiares y de carácter.
Elisabeth Taylor recibió también tres premios Oscar, el primero a los 28 años y el último a los 61 años, aunque este último no fue por la interpretación en una película, fue un Oscar honorífico por su contribución a causas nobles.
Walter Bernnan, un tipo entrañable, nació en 1894, intervino en multitud de películas del Oeste. Le concedieron los tres premios Oscar entre los 41 y los 46 años. Quién no recuerda con cariño y admiración películas como Rio Bravo, Rio Rojo, El Hombre Invisible, La ciudad sin Ley, Kentucky, Aguas Pantanosas, Mujercitas, El Sargento York, La Estrella del Norte y tantas otras.
Ingrid Bergman, la señora del cine, la dama, la atormentada, la extraordinaria actriz, recibió su primer Oscar con 30 años y el último con 59. Intervino en 45 películas. Era sueca y triunfó en EEUU y en Europa.
Jack Nicholson recibió los tres premios Oscar a los 38, a los 40 y a los 46 años. Ha intervenido en 61 películas y ha hecho de todo: mucho bueno y mucho regular. Un viva la vida, con interpretaciones histriónicas que han dejado huella.
Los nueve actores y actrices son todos grandes profesionales con mucho talento, con estilos de interpretación diferentes, prestos a meterse en la piel de personajes complejos, diversos y exigentes. ¿Son los mejores? No. Recibir un Oscar no te hace mejor actor. Si eres bueno es un reconocimiento. Lo que es cierto es que recibir tres o más Oscar no puede ser fruto de la casualidad, debe, necesariamente, haber talento y mucho trabajo. También suerte y caer bien.
Marlon Branco obtuvo dos premios Oscar y era un consumado actor, con un ego enorme, una vida atropellada y partidario de causas perdidas. Pudo haber ganado más premios, pero no trabajó mucho: interpretó poco más de 40 películas. Su trayectoria está llena de títulos que pasaran a la historia.
Emma Stone, Jodie Foster o Hilary Swank son grandísimas actrices, con dos Oscar cada una. ¿Quién ha dicho que no podrán recibir un tercero?
El reconocimiento profesional y social está muy bien, a nadie amarga un dulce, pero no lo es todo ni es la panacea. Hay muchísimos actores que han sido o son grandes intérpretes y nunca recibieron un Oscar. Por ejemplo: Willem Dafoe, Edward Norton, Mark Ruffalo, Samuel L. Jackson, Annette Bening o Margot Robbie, nombres de una lista muy larga.
Cada espectador tiene en su memoria la lista de sus mejores actores y actrices, y muchos ocupan un lugar en el corazón de millones de personas. No hay mejor reconocimiento que este.
Jose Luis Vázquez
Escritor
Estudió Ciencias Económicas en la Universidad Central de Barcelona y cursó un máster en Dirección de Marketing en EADA.
Ha trabajado como directivo financiero y de logística en varias empresas de logística y alimentación.
Ha realizado numerosos viajes de aventura por los cinco continentes, ascendiendo montañas, conviviendo con tribus y cruzando ríos y mares.
Le encanta el cine, y los wésterns en particular.
Lector empedernido: novela, historia, ciencia y filosofía.
Cursó tres años de Narrativa y Novela en la prestigiosa Escola d’Escriptura del Ateneu de Barcelona.
Ha publicado dos libros: Clara y algo más, de cuentos, y La memoria en color, autobiográfico.
Barrabás el Sicario es su primera novela.
máis artigos
♥♥♥ síguenos ♥♥♥
Carautas por Charo Valcárcel e Iria Morgade
CARAUTAS (CARETAS)
Asoma o seu rostro sanguinario
de fascismo vello
disfrazado como antano
de salvador de patrias inventadas
erguendo fronteiras impostoras
abandeiradas da desigualdade
das que falan
das que rezan
das que visten
outras linguas
outros rezos
outros traxes
das que agochan o seu medo
nun disfraz de valentía
das que choran inxustizas
das que levan na cor da pel
o seu calvario.
Persoas seladas coa culpa do alleo
condenadas á exclusión
e ao esquecemento.
Asoma o seu rostro implacable
de xugo opresor
disfrazado como antano
na finxida defensa dun pobo en perigo.
Verdugo inclemente
executor
dos distintos
dos distantes
dos que foxen da penuria
da miseria e da fame.
Asoma o seu rostro sen conciencia
de ambición do absoluto
afincado como antano
nos que apreixan os cumios do poder
coas gadoupas da infamia e a vilanía
de intereses mesquiños que engolen a xustiza
e manteñen un mundo
de opresores e oprimidos
de vítimas e verdugos
vencedores e vencidos.
máis artigos
♥♥♥ síguenos ♥♥♥
Un bo lugar para a poesía por Alfonso Cuadros e Elisabeth Oliveira
Un bo lugar para a poesía
Este é un bo lugar para acoller.
Teito para o belo durminte
sen rasurar, o do colchón ao lombo.
Acubillo para xuntárense
e falar entre elas, as ausentes
en soidade non desexada.
Magnífico espazo, quente, acolledor.
Mais pensado hoxe só para os versos.
Porén, na poesía debe soar, deben oírse
o refuxiado, a migrante, o distinto,
debe estar a voz inaudible de Noelia,
a buscadora de paz,
e a morte digna que lle negan.
Cómpre falalo nestas paredes
non teito, mais si paredes de cristal,
o poema debe berralo…pero…oídelo?
A exclusión social
en todas as formas e dimensións,
o dano á muller vulnerada,
debe explicalo o verso
a dúas voces ou dende unha soa.
Procurar que en lugares así,
nestes bos lugares,
a poesía retumbe e remexa,
saia á rúa e convide,
saia á rúa e acompañe…
Saiamos das metáforas-confort,
Compañeiras, compañeiros,
bañémonos, mollémonos
queridos, queridas poetas,
pois está caendo tanto aí fóra
e moito máis ha de caer…
máis artigos
♥♥♥ síguenos ♥♥♥