DÉCIMO NOVENO CONTO

  DÍA DA NOSA SEÑORA DO ROSARIO

SEGUNDA FEIRA

O CARBALLO DO PELETE

Dixéronme que existía, de seguro que aínda se pode ver agora, unha fermosa ponte medieval de pedra de un só arco oxival que dende moi antigo cruza por riba as revoltas augas do río Verdugo. Ó parecer, a citada construcción, está situada no camiño que conduce en dirección a aldea de Cabalar indo dende o pequeno núcleo de casas que forman o chamado lugar do Toxal.

Alí, parece ser –eu nin quito nin poño, a min contáronmo así-, que unha parella que conxuntaba moi ben se reunía para namorar: o mozo que se chamaba Emilio era o fillo dun  fidalgo daquela zona, con moita facenda de seu. A moza, unha fermosa doncela por nome Tareixa, tiña por pai a don Mendo da Perdiz, con non menos propiedades en animais e terras, nin menos dignidade có anterior.

Nos tempos en que estes sucesos aconteceron, estaban case todas estas terras de montaña e aínda moitas outras, baixo o dominio da orde relixiosa de regra benedictina do císter. Mercede ás sucesivas doazóns dos reis e dos grandes señores feudais, os monxes eran donos dun inmenso patrimonio. O mosteiro de Aciveiro non só abarcaba ricas terras en Galicia, senón que incluso tiña propiedades en León, Zamora e en outras distantes provincias fóra do noso país.

Se as pedras da ponte recenden a esencia de flor, cando por alí pasamos, é con seguridade debido a que non reflexan os sucesos que motivaron este relato.

Malia que esas pedras nunca poderán contar a realidade do que pasou con estes amores desgraciados, non cabe dubida ningunha sobre a veracidade daquel suceso acontecido coa parella que alí se reunía para namorar.

Mais esta lenda, que corre de boca en boca coma auga do río Verdugo polo seu cauce, deixanos saber que por culpa das malas intencións e das malas inclinacións dalgunhas persoas, a felicidade desta parella de xoves apaixoados convírtese na lamentable perda das dúas familias comprometidas. 

Tan prudente e fermosa era o diaño da rapaza, Tareixa, que non había outra igual nin que se lle asemellara por aqueles contornos. Tódolos mozos casadeiros lle facían as beiras tratando de conquistala e de conseguir atraer a súa atención e os seus favores, ata que Emilio apareceu diante dela e para os seus ollos xa non houbo outro home por bizarro que este fora.

De repente todo cambiou para ela, ata o modo de ver a vida virou de sentido.

Pero o xove fidalguiño tiña por pai, de nome Melchor, ó maior inimigo que podía ter o proxenitor da fermosa doncela e coma este de nobre berce.

Un e outro, os pais dos rapaces, non se podían ver diante debido ós litixios que dende lonxe tiñan por causa dos lindes das terras das que ámbolos dous eran propietarios e aínda con algunhas das que traballaban en parcería, propiedade do cenobio de Aciveiro.

Os litixios por causa das terras, son dende sempre un mal endémico no noso país. O pleiteante pode ser un veciño, incluso un parente, ou aínda ás veces e con moita frecuencia mesmo un irmán.

A pesar de que a distancia física entre un e outro os facía necesariamente estar en paz porque don Melchor tiña o seu pazo na Firveda e don Mendo na Perdiz, as espadas sempre estaban en alto á espera de poder ser baixadas co menor motivo na testa allea.

Os xoves namorados sabían da animadversión que seus pais se tiñan pero iso non era un obstáculo para que eles se quixeran cada día máis e estiveran máis unidos un ó outro.

Pero o caso é que, como non podía ser doutra maneira, e ante a cegueira dos noivos, o pai da fermosa Tareixa decatouse das relacións que Emilio viña tendo dende tempo atrás coa súa herdeira.

Despois de reflexionar longamente, non obstante usando pouco o que a cabeza ten dentro dela para xulgar o que está ben ou mal, decidido a tomar vinganza do que el considerou unha grave afronta, un agravio á súa dignidade como nunca ninguén se atrevera a facerlle ata entón, mandou a un pérfido “mouro”, chamado Almanzor, fiel servidor del con total dedicación e entrega, matar ó amante da súa filla tan querida.

A Almanzor trouxérao don Mendo como esclavo cando nunha saída que fixera para axudar ás tropas do rei, fixeran fuxir ós guerreiros do califa inimigo facendo prisioneiros a parte dos seus homes.

Emilio, sen el sabelo, estaba condenado, tiña que morrer e a poder ser canto antes.

Desta maneira, que se podía considerar tan simple pola facilidade con que tomou a decisión, dun só golpe don Mendo lavaba a honra luxada infrinxíndolle unha incurable lanzada no peito ó inimigo a quen tanta aversión el tiña.

Íalle dar dunha vez ó odiado don Melchor onde máis lle podía doer.

Almanzor, “mouro” galopín, criminal e asasino, consciente da responsabilidade do encargo que tiña encomendado, foi seguindo a cabalo máis dunha vez a Tareixa para confirmar ben o sitio ou sitios onde se reunía con Emilio. Por nada do mundo quería fallarlle a don Mendo.

O CARBALLO DO PELETE

Como indo dende a Firveda, era paso case obrigado para o xove Emilio ir por onde o “mouro” estaba agochado se quería chegar á ponte onde a namorada Tareixa o agardaba, o criminal esperouno tranquilamente, sabendo que antes ou despois aparecería a súa inocente presa.

Para gran desgraza dun e a ledicia do outro non tardou isto en ocorrer. O mozo non fallaba á cita.

Cando ó saír dunha curva do camiño, Emilio se fixo visible, o sádico asasino, cun salto de felino, saíulle ó paso, e collendo por sorpresa ó fidalguiño, que non tivo ocasión de defenderse, dun forte golpe de coitelo, cortoulle a cabeza ó malfadado namorado.

Corpo e cabeza sen vida, caeron vertendo sangue a borbotóns á beira do pequeno carballo que alí había. Saltou o corpo cara un lado e a cabeza para outro coma se daquela non quixeran estar xuntos.

Como lle parecía pouco a meritoria fazaña que realizara, e non se conformando aínda co feito, o malvado “mouro” Almanzor, poñéndose dacabalo do corpo xa morto, continuou acoitelando no peito do rapaz de maneira que o deixou como a tea dunha peneira de tantas feridas como lle ocasionou.

Morto sen remedio, por aquelas fendas na carne que unha man traicioneira dispuxera deseñar no seu tenro corpo saía o sangue do nobre Emilio da Fírveda regando con profusión o arbusto que co paso dos anos chegaría a ser unha imponente árbore.

Como as malas noticias voan mellor ca ningún paxaro, aínda estando á espera, a fidalguiña Tareixa decatouse moi pronto de que se producira un desgraciado incidente. Xa llo daba o corpo…

Logo que todo se confirmou e como as dubidas que tiña eran poucas. Sabedora de que o sucio crime fora executado, senón directamente, si por unha orde de seu pai, sen tardanza foi ó lugar onde asasinaran ó seu ben máis prezado e posta de xeonllos, no mesmo sitio onde caera o corpo do tan querido Emilio, matouse cravándose sen que lle tremera a man, un afiado coitelo no centro do namorado e nobre corazón.

Don Mendo da Perdiz, pai da inocente criatura, ó saber por bocas certas do suceso acontecido, desesperado pola morte da única filla que tiña, sabedor de que el mesmo fora o causante de tan gran desgraza, virou no mesmo momento tolo de remate e andou arrastrándose o que lle faltaba de vida penando polos camiños adiante coma un pobre desgraciado máis.

Don Melchor nunca máis saíu do seu pazo da Fírveda.

Dende aquela pasada época dise por todo o contorno da parroquia de Covelo, e moito máis lonxe, que a árbore do Pelete engordou tanto debido a que foi regada dende o seu nacemento, cando aínda non era máis ca un ramallo, coa sangue virxinal de dous xoves namorados: Tareixa da Perdiz e Emilio da Firveda.

Hoxe en día é regado de maneira copiosa con sangue das vides previamente fermentada. Tódolos sete de setembro é purificado botándolle o contido de abundantes cuncas de viño tinto do ribeiro celebrando as festas en honor da Virxe dos Remedios.

Esta é a historia do carballo do Pelete, ou así foi como a min ma contaron.

Mentres pasabamos unha cunca de barro chea de viño tinto da santa, rodando dunha man amiga para outra, dándolle un trago a cada pouco, un veciño moi enterado relatoume este interesante acontecemento. ¿Ou quizaes o soñei na cama despois de trasegar tanto viño…? Calquera o sabe…