O Escoitador

Manolo Gulías Márquez

 CUARTO CONTO:  DÍA DAS SANTAS PETRONILA E XERTRUDIS

        SEXTA FEIRA E FIN DO MES: O ESCOITADOR

           Puido suceder ós seis ou sete anos de ter rematado a chamada “contenda nacional”. Nela milleiros de paisanos foron despachados para o outro mundo por outros pacíficos e tranquilos concidadáns sen o menor achego de remordemento.

Xa non tanto.

Ten as casas situadas a un lado e outro da estrada nacional cincocentos corenta, un pouco despois da aldea de Vilapouca, moi preto dos oitocentos metros de altura nos que se situa a cima do Alto do Paraño.

Soutelo de Montes, é unha orgullosa aldea grande tendente a vila pequena. Forma parte da parroquia da Madalena (Santa María Madalena) no concello de Forcarei.

A principios do século vinte, nun día da primavera, florido, raiando un breve sol morno, nacía nunha casa de triste feitura quen logo sería un langrán solteirón de nome Edesio. Boa xente, servizal cos veciños máis pouco traballador.

Edesio era un filósofo dos que xa non hai. Edesio, segundo moitos veciños, era un pailán.

Edesio Souto Ruibal vivía do traballo de escoitador profesional. Edesio era un home de poucas falas pero con orella especial para escoitar.

Á volta de facer o servizo militar ó servizo do rei don Alfonso XIII, cunha man detrás do cu e a outra diante del, o mesmiño que fora, empezou a exercer na súa casa como psicólogo afeccionado, traballo que continuou desempeñando despois de rematada a “cruzada nacional”, na aldea de Soutelo de Montes da que era natural.

O día en que comezou a súa andadura como especialista escoitador, cadrou exactamente no trinta e un de maio, data do casamento do rei que gobernaba por aquel tempo coa princesa Victoria Eugenia de Battenberg.

Esta circunstancia foi por unha casualidade das que se dan de cando en vez na vida, Edesio non sabía que o rei se casaba nese día, nin seguramente lle importaría a celebración de tal acontecemento se daquela o soubera.

En certas ocasións á casa de Edesio acudía xente para contarlle algúns aconteceres que por nada do mundo lle comunicarían a ninguén que non fora a el. A moitas desas persoas aplicándolle métodos de tortura, contrastados como efectivos para soltar a lingua, non dirían nada do que a el lle contaban sen presión ningunha.

Eran historias que non estaba permitido ou non se atrevían a dicirlle ós familiares máis próximos, nin siquera ó cura, que os podía escoitar en confesión coa certeza de que non podía contar nada.

Levaba vintetrés anos dous meses e dezaoito días desempeñando a nobre profesión de escoitador cando á súa presencia chegou Susa.

Susiña era a sobriña de don Antonio, o cura titular da parroquia de Santa María Madalena.

Estaba de bo ver segundo se pode deducir das opinións dos homes do pobo. Cando Susa anda pola aldea facendo calquera recado, os voitres que están atentos e sen moito que facer nas súas casas, bótanlle unhas miradas de cans de caza moi mal disimuladas. 

 María Xesús Troitiño Bugallo chegara á aldea de Soutelo de Montes acompañando a don Antonio, viña o abade para facerse cargo da parroquia. O día oito de marzo de sete anos atrás da visita que agora lle estaba facendo a Edesio chegaran tío e sobriña a Soutelo de Montes. Con ela e co cura viñan un neno de tres anos, Dositeo, e unha meniña recén nacida, Anuncia.

-Tamén son fillos del.

Edesio acostuma a falar pouco ou nada cos clientes, tampouco se atreve a dar consellos a ninguén, o seu forte é escoitar, pero neste caso, non obstante só o imprescindible, fala.

-Empeza de novo Susiña, non sei se te entendín ben.

-Entendíchesme perfectamente Edesio. Non son sobriña de don Antonio. Son a súa puta. Empecei de rapaza con el, limpándolle a casa e facendo as labores necesarias para que vivira coma calquera cristiano, ata que me deixou preñada de Dositeo.

O nacemento do neno puidémolo disimular bastante ben. Malia que nunca casei, todo o mundo creu que era do meu home que estaba emigrado en Portugal, pero coa nena xa non puido ser o mesmo, ninguén vira ó meu marido xunto comigo. O obispado non tivo máis remedio ca trasladalo de parroquia para que non houbera un escándalo.

-Xa.

-El non sabe que vin verte, e ti non lle vaias dicir nada, sería a miña desgraza.

-Xa.

-Don Antonio trátame ben, pero non sae dacabalo do meu corpo, está sempre nela e xa me ten cansada, non sei que podo facer. Só me deixa descansar cando sae para dicir a misa, cando ten algún bautizo, boda ou enterro,  ou cando sae a xogar a partida polas tardes que ese é para el o tempo máis sagrado do día.

-Xa.

-Ata agora, mal que ben, funo aturando, pero xa non podo máis.

-Xa.

-O caso é que hai preto de seis meses que don Sixto se encaprichou de min e agora tampouco el me deixa en paz. Don Sixto é mellor mozo e faime outras cousas, pero é máis animal có cura e ás veces máncame.

-Xa.

-Mira Edesio, non é que eu lle perdera o cariño a don Antonio, pero non dou feito con el e con don Sixto. Entre os dous tráenme esgotada.

-Xa.

-E agora, para máis carallo, estou preñada outra vez e non sei de quen é o que Deus me vaia dar.

-Xa.

-Xa tiña algo criados ós outros dous e atópome con esta desgraza.

-Xa.

-¿Como vou facer para ter o meniño vivindo co cura? Aquí todo o mundo pensa que me vin a vivir con meu tío polo falecemento do meu marido. ¿Como podo explicar este novo embarazo?

-Xa.

-Meu Deus. Nin el nin o alcalde saben nada aínda, e nin un nin o outro me deixan en paz, non pensan máis ca en foder en min.

-Xa.

-Don Sixto, dende o día que me colleu na horta de detrás da casa parroquial, e me fodeu ben fodida, non espera un minuto dende que don Antonio se ausenta da casa para presentarse diante miña e veña dalle que lle darás.

-Xa, xa…

-Antes con don Antonio levábao ben, pero agora é moito para min, e preñada como estou non che digo. Non sei se terei que fuxir da casa sen que eles se enteren. Non sei que facer…

-Xa.

-Ó mellor tería que dicirllo ó cura para ver que discurre. ¿Como podo ter un neno ou o que Deus me dea pensando a xente que estou viuva e vivindo con meu tío o cura?

-Xa.

-Non sei se dicirllo ó cura ou ó alcalde ou ós dous, haber o que eles me din.

-Xa.

-Creo que o mellor sería dicirllo só a don Antonio, os curas teñen moita man para arreglar estas cousas. El ben me pode mandar a pasar unha tempada a algún sitio coma se fora onda algún familiar e logo ter o que veña ó mundo. ¿Pero que fago logo co recén? Non sei como el o podería remediar…

orella do conto
A especial orella de Edesio Souto Ruibal concentrado

 -Xa.

-Ben, Edesiño, déixote non sexa que me vaia botar de falta e pense calquera cousa… eche moi desconfiado…

-Xa.  

-E ¿déboche algo pola consulta?

-Eu non lle cobro a ninguén, ben o sabes, pero se queres axudarme deixa a vontade na cestiña que hai á entrada da porta, iso é cousa túa…

Edesio non cobra un can a ninguén, confórmase co que voluntariamente cada quen lle dea.

Levaba vintetrés anos dous meses, dezaoito días de escoitador e pasaran catro horas dende a visita de Susa cando á súa presencia chegou don Antonio.

O cura, que case coma Deus sabe todo o que pasa, esperou a que fora noitiña e non o vira a xente da aldea para visitar a casa de Edesio, quería que este lle contara ou alomenos que o escoitara.

-¿Que che dixo Susa?

-Contoume pouca cousa, cousas dela.

-Dimo logo…

-Non.

-¿Como que non? Son seu tío e o cura da parroquia, podes dicirme o que che contou que pola miña boca non ha saír nada do que me digas.

-Xa.

-¿Como que xa?

-Non lle vou contar nada.

-Como non me contes nada farei por excomungarte do seo da nosa Santa Nai Igrexa e serás condenado a padecer o lume eterno.

-Xa.

Don Antonio está que bota fume pero sabe que non vai convencer a Edesio para que solte a lingua. Coñece a súa sona como escoitador e a súa fama de non lle contar nada a ninguén de todo canto oe.

-Mira, ti non me vas contar nada, só me vas dicir si ou non ó que eu che pregunte…

-Xa.

-¿Vasme contestar ó que che pregunte ou non?

-Depende.

-Ben. Imos probar…

-Xa.

-¿Suxa falouche de min?

-Si.

-¿Díxoche que non era miña sobriña?

-Depende.

-¿Como que depende?

-Depende, porque para a xente que a coñece é súa sobriña e para vostede non o é.

-¡Boh! Déixate de tonterías.

-Xa.

-¿Díxoche que eu fodía nela?

-Si.

-Mala centella a coma, minte coma unha ladra.

-Xa.

-¿Contouche algo dos dous nenos?

-Si.

Ó cabo de hora e media de chegar á casa de Edesio o cura tiña tal confusión na cabeza que non sabía se este lle dixera verdades a medias, mentiras enteiras ou lle estivera tomando o pelo durante toda a entrevista.

-…e pode deixar a vontade na cestiña que hai á entrada da porta… –Edesio non cobra pero tampouco quere que don Antonio pense que non come.

-Xa, xa…

Pasados non máis de dez minutos da saída do cura párroco da casa do escoitador, entrou don Sixto, o alcalde pedáneo e amante eventual de Susa.

-¡Hola Edesio! –don Sixto é un cabrón pero sabe conservar as formas.

-¡Hola!

-E logo… ¿que che contaron Susa e mais o cura?

-Pouca cousa.

-Pero algo si ¿non?

-Si.

-Pois contame logo o que che dixeron os dous.

-Xa.

Don Sixto sabe que Edesio é teimudo e non conta con sacarlle facilmente o que Susa e o cura lle contaron.

Edesio, ó día seguinte de tan interesantes entrevistas, apareceu morto colgado polo pescozo dun adival atado na trabe do cuberto que lle facía de almacén e que estaba situado mesmo ó lado da casa. Debaixo del atopábase tirado un tallo ó que se subira para poñer fin á súa vida.

 Os veciños, ó pasar varios días sen velo saír da casa, sospeitaron que podía estar enfermo e ó ir mirar por el, atoparon o desagradable panorama.

Correuse, por Soutelo de Montes e por tódalas aldeas dos arredores, que tantas cousas tiña na cabeza que non aguantou máis e de aburrido colgouse.

D.E.P. Edesio Souto Ruibal. 

Manolo Gulias Márquez

Manolo Gulias Márquez

Docente

Xosé Manuel Gulías Márquez naceu en Pontevedra en 1952, pero foi bautizado en Forcarei de onde eran seus pais. En 1983 aprobou as oposicións por ciencias logo fixo a especialidade de galego e daba as clases nesa lingua. O seu último destino levouno ao instituto onde estudou, é dicir ao Valle Inclán, non podía estar máis feliz xa que despois de case 20 anos non tivo que volver coller o coche. Neste instituto estivo 18 anos ata que con 65 xubilouse, porque xa tiña o tempo de servizo e xa tocaba. Colabora con nós relatando as súas viaxes.

Historia de vida

O suceso das Ermidas

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥