Carmen Durán Martínez por Ana Santos

Carmen Durán Martínez por Ana Santos

A Carmen coñecina en Cambados no ano 1985 cando me chamaron para dar clases de aeróbic nun ximnasio, eu traballaba en Vilagarcía e ao rematar as clases ía tres días á semana a Cambados, enseguida conxeniamos e dende aquela somos amigas. Vital, explosiva, implicada e boa persoa son os cualificativos que a definen.

Carmen Durán

María Carmen Durán Martínez naceu en Cambados no ano 1951, os seus pais sempre foron o norte da súa vida, súa nai naceu en Sisán pero aos 4 anos marchou a San Martiño aínda que toda a vida fíxoa en Barrantes. Asistiu a escola da república. O seu pai era de Cambados foi patrón de pesca e logo armador, tiña dous barcos e a súa muller colaboraba con el ía a lonxa e atendía unha tenda que era bar e ultramarinos.

Carmen ten 4 irmás tres mulleres e un home, ela é a maior a máis vella, empezou na escola con 3 anos a infantil de Cambados, pero os avós querían que marchara con eles a Barrantes e aos 4 anos e medio cambiou para a escola de nenas de San Martiño, con dona Carmen Piñeiro alí estivo ata os 7 anos.

““Se ti queres ir a Santiago vas ir nos traballaremos un pouco máis pero en xuño todas aprobadas, a Santiago vas estudar”

Carmen Durán Martínez

Gustáballe recitar poesías e vestíana cun traxe branco que non lle gustaba nada ata que un día rebelouse e dixo que se querían que recitara vestía como quería. Fixo a comuñón con 6 anos e medio porque a profesora véndoa tan alta díxolle que si a deixaban para o ano seguinte ía parecer a noiva.

Carmen pequena
Carmen cos pais
Carmen adolescente
Carmen na escola

Con 12 anos, vai para Santiago interna,  a un colexio segrar, o San Pelaio, cuxa directora se chamaba Enma equiparábase ao Peleteiro que era de homes. Alí estudou de 3º a 5º o 6º fixo no IES Rosalía de Castro e tivo como profesores a Gonzalo Anaya de filosofía que era o seu titor e xa lles falaba da democracia, do referéndum, do Mercado común Europeo, do concilio Vaticano II, sempre temas de actualidade, sempre quixo parecerse a ese profesor, tamén lle influíu Antonio Vilaxó profesor de relixión que abordaba asuntos de actualidade que eles elixían, ían ao cineforum co titor que moi innovador pero “chamábanlle tolo”. Tamén lle deu clase de historia de arte Antón Fraguas que as sacaba á rúa para ver os monumentos, con el aprendeu moito. Lembra que el lle dixo ”señorita siendo de un pueblo tan bonito ¿por que vino a Santiago?”

 Mentres estaba interna soamente ía á casa nos períodos de vacacions e apenas chamaban por teléfono porque se escribían cartas, cando recibía a roupa limpa da casa sempre a sua nai agachaba entre as sabas algunha larpeirada e unha carta

Cando rematou o bacharelato tiña moi claro que o seu era a docencia así que matriculóuse en Maxisterio e foi vivir a unha pensión, logo serían pisos de aluguer, en Santiago xa non eran os cuartos de 16 , o timbre ás 8 da mañá e as présas por facer a cama e mandar a roupa sucia a lavar á casa, alí encontrou unha liberdade que soubo espremer ao máximo acudindo a    actos culturais e de ocio, tertulias estudantís entre diferentes facultades e actos interculturais xa que Santiago era distrito único universitario.

As visitas a casa xa se fixeron máis frecuentes, descubriu o cariño da familia, reencontrouse con Cambados coas súas raíces. Alí tiña un grupo de compañeiros de maxisterio en cambados cos que se reunía na parroquia para falar de temas tales como da biblioteca que non tiñan. Era o ano 1970, xente inquieta sen ser crente ao redor da igrexa, empezaron a moverse falaban da emigración, dos problemas da vila, de que os colexios tiñan que ser as luces no pobo transformar e formar o alumnado, fixeron ciclos de charlas para a comunidade educativa e social.

O seu primeiro destino foi o colexio Magariños , estivo contratada dende o ano 72, levaban sen convocarse oposicións 4 anos e ela seguiu estudando a vez que ensinaba. Por fin no ano 74 convocáronse as oposicións por especialidade, plan 71, e en 3 meses tivo que preparala. Pasou a ser funcionaria de carreira no ano 75 especialidade en Matemáticas e naturais.

Carmen posando
Carmen na bici
Carmen facendo Jazz

A lei xeral de educación de 1970, Villar Palasí máis o índice de natalidade determinan unha explosión demográfica escolar chegando haber máis de 40 alumnos por aula polo que decidiron facer en Cambados un instituto, no ano 1977 inauguraron o colexio de San Tomé, todos os provisionais compañeiros de carreira e con ganas de cambiar moitas cousas. Defendeu a necesidade dos equipos directivos, ela mesma foi xefa de estudos e directora, íalle a pedagoxía..

Como era provisional tiña que pedir cada ano un destino, no curso 79 por medo a que non lle deran destino pediu ata Alacante e alá tivo que marchar, cando 3 meses despois a reclamaron xa non quixo vir.

No ano 80 puido pedir por lista única a seu destino definitivo foi Corbillon, adscrita a secundaria pasa ao instituto Cabanillas de Cambados e remata no Asorey sempre no concello de Cambados.

Carmen na operación nécora
Carmen con Garzón

Sempre foi unha muller empoderada, compartindo profesionalidade coa vida social, sempre houbo homes na súa vida cada un tivo a sua importancia, os amigos son o que máis valora e se hai algo mais mellor………….cada un na súa casa seguindo a Simone de Beauvoir.

Sempre tivo unha preocupación especial polos los temas sociais, partindo dunha educación como practica de liberdade para unha vida digna o que hoxe seria defensa dos dereitos humanos e da xustiza social. Involucrouse no tema do  narcotráfico tanto na denuncia como na defensa dos drogodependentes e a sua familia, sendo unha das fundadoras e primeira presidenta da Asociación DESPERTA CAMBADOS. Cando se dou a Operación Nécora 1990 coñeceu ao xuíz que levou a cabo a operación, Baltasar Garzón,  este feito determinou un cambio social e xurídico. Ela involucrouse coas asociacións galegas e estatais  para que o Parlamento asumira o tema do narcotráfico.

Seguiron anos de moita implicación social, no desenvolvemento da Lei da MMHH, quedando pendente a parte xurídica e sendo asumida desde  a Audiencia Nacional por o xuíz Baltasar Garzón, auto de outubro do 2008, xenerase un “revulsivo” xurídico-gubernamental que leva a imputación  de B Garzón ano 2009, con gran resposta social. Neste proceso e no apoio a XUSTIZA, representada por o xuíz B Garzón Carmen toma parte activa  sobre a divulgación da  MMHH, baixo o lema: Verdade, Xustiza e Reparación e así como pasa a formar parte do equipo/patronato da FUNDACIÓN INTERNACIONAL BALTASAR GARZÓN – FIBGAR– ocupando ata a actualidade o cargo de vicepresidenta, e tendo como prioridade que a XUSTIZA esté máis próxima a cidadanía  e sexa camiño para esa PAZ,  sempre buscada,  porque non hai PAZ, sen xustiza “

 A fundación FIBGAR,presidida por B Garzón ten como obxetivos a divulgación dos DDHH e da XXUU (xurisdición universal). …
Carmen Wilpf
Carmen mulleres
Carmen congreso

Formou parte da directiva do SGEP-Cultura de Paz. De aí entra no grupo WILPF, asociación feminista mais antiga coñecida, mulleres pola paz e o desarme, tendo como obxectivo a igualdade de dereitos e deberes para que nos escoiten e formemos partes de todas as decisións gobernamentais e fundamentalmente nas decisións de participar en procesos de paz. Esta asociación é de 1915, como anécdota non se logrou ese grado de participación ata o ano 2000, resolución 1325.

Foi determinante a educación recibida no entorno familiares e o apoio recibido polos seus pais..

Reconverteuse en profesora de Educación física outras das materias que lle gustaba, deixou de fumar e seguiu facendo deporte, camiña, xoga ao golf e a súa paixón é a vida sana e o mundo das relacións sociais, dedíca todos os días unha hora e media a facer exercicio.

Carmen e Baltasar
Carmen e mulleres da asociación

Considera importante estar informada, Gústalle moito ler e non pode quedar cun só título para dicirme, sempre son libros de ensaio e de carácter humanista, “Corazones, no sólo cabezas en la escuela” de Alexander Neill, Zona a defender” de Manolo Rivas, e “la encrucijada” de Baltasar Garzón que son os últimos que leu.

Ten redes sociais non dedicandolle mais de unha hora ao día en Twiter e imstagran. Si falamos de cine iluminásenlle os ollos, xunto co teatro e unha das súas afeccións favoritas, fálame do “Olivo” e “Meritxell” de Iciar bollaín, pero sería interminable poñer aquí as películas e documentais que forman parte da sua vida.

A viaxe que máis lle impactou foi á India, por todas as diferenzas culturais que supuxo, pero volve a París sempre, Cambados é a  terra onde ten as súas raíces, tamén Santiago e  Madrid.

Os seus soños sen cumprir, pero que vai camiño de acadar, son ser mellor bailarina de danza contemporánea, coincidimos nas clases de François hai xa 30 anos, tamén tocar mellor a guitarra, facer máis fotos compartilas e mostralas e por suposto cultivando amizades e seguir viaxando…

Grazas Carmen pola túa xenerosidade nesta entrevista, seguimos véndonos no cine, teatro, exposicións e  noutras actividades culturáis en especial as programadas polo Ateneo de Pontevedra do que forma parte .

Golf

Enlaces a unha entrevista do proxecto Memorízate:

https://youtu.be/xO5RNIb6jY4 parte 1

https://youtu.be/x0tuIOrD74k parte 2

https://youtu.be/BPgNCr-FsuU parte 3

Ana Santos Solla

Ana Santos Solla

Profesora de E.F.

Son Ana Santos, nacín en Pontevedra no ano 1960, a miña infancia estivo moi ligada a Santa María de Xeve, a terra da miña nai, son a terceira de 8 irmáns, a maior das mozas, a máis vella como me dicían de pequena. Sempre me gustou o deporte e estudei INEF en Madrid, estiven 34 anos no IES Valle Inclán impartindo Educación Física alí foi onde coñecín ao resto dos meus compañeiros que agora me acompañan neste proxecto. Decidín xubilarme para dar un novo rumbo á miña vida e levar a cabo este tipo de iniciativas como @devellabella ue pretende que o envellecemento activo convértase en embelecemento persoal e poder achegar a miña experiencia nesta etapa da vida.

Nós os maiores debemos continuar aportando,compartindo  TODO aquelo que reflexionando SUME  a unha vida máis digna e un mundo mellor, espero que este blogue motívevos a querer colaborar connosco.

Juana Bernabéu

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Juana Bernabéu Ríos por Ana Santos Solla

Juana Bernabéu Ríos por Ana Santos Solla

Conocí a Juana, un día que vino a Arroelo, quería averiguar cosas de su familia y sabía algo devellabella, comenzamos a charlar y vimos que allí había muchas cosas que contar que eran desconocidas en Pontevedra

Juana María Bernabeu Ríos nació en Pontevedra en 1957, en el sanatorio Santa María.

Su padre Desiderio Bernabéu Llamas nació en 1904 en Elda (Alicante), era diseñador y fabricante de calzado, falleció en 1986. En la mili se dedicaba a hacer y reparar calzado junto a algunos de sus compañeros.

Su madre Juana del Carmen Ríos Rey, nació en 1924 en Pontevedra, maestra especializada en pedagogía terapéutica, falleció en 2013.

Juana Bernabéu
En la mili bernabéu

Desiderio en la mili

bautizo Juana

Fábrica de calzado Bercun 1957 Avda Fedez Ladreda 2

Juana Ríos

Juana Ríos 1957

Desiderio

Desiderio Bernabéu 1926

Su padre se casó dos veces y de la primera mujer tiene 4 hermanastros- Matilde+, María +, María de la Salud y José Vicente Bernabéu Beltrán.

Tiene dos hijos Adrián Desiderio. Nació en 1986 en Santiago de Compostela y Juan Esteban que nació en 1998 en Sto. Domingo (Rep. Dominicana). Adoptado en el año 2000.

 Cuando Juana nació su hermana mayor, Matilde, ya estaba casada y su hermana Salud le llevaba 12 años. A los 5 años comienza a ir a la escuela en San Blas con la profe. Doña Mercedes. Sus compañeras vivían por la zona de San Blas y Fdez. Ladreda (hoy Mª Victoria Moreno).
En la fábrica, calzados Bercun (Ber de Bernabéu y Cun de su socio Cuenca), ayuda en tareas sencillas como doblar y grapar las cajas donde luego irán los zapatos, poner los cordones o  guardar las hormas. Algunas veces acompaña a su padre en el seiscientos cuando va a visitar a los clientes de los pueblos (Forcarey, Soutelo de Montes, etc) con el muestrario de nuevos modelos. Durante esa época su madre termina los estudios de Magisterio que dejó“aparcados” cuando se casó y comienza a trabajar haciendo sustituciones por pueblos de la provincia, la lleva consigo y así conoce Bascuas (Villa de Cruces), San Juan de Tabagón (El Rosal), Villadesuso (Sta. Mª de Oia), etc.

Juana en Pontevedra
Juana 1958
Marita 2

Durante la Primaria, cuando su madre no trabaja o lo hace cerca de Pontevedra, acude al Colegio Divina Pastora (Calasancias) de Pontevedra, donde empieza el Bachillerato y deja de acompañar a su madre a las escuelas. De esa época recuerda a D. José Tilve (Historia), Fco. Guillán (Mates), José Mª Rocafort (química), Fdez.Arruti (Latín), Nené y a las profes de Ciencias y Francés.
Estudia COU en el Instituto Valle Inclán de Pontevedra (“recuerdo a la profe de Historia, la conocíamos por “La Pexeja”, olvidé su nombre real y al profe de Francés D. Germán Palacios “Le Petit”).
En 1973 comienza a estudiar Medicina en Santiago. Otro ambiente, nuevos amigos (aún guarda las cartas que le escribió uno de ellos cuando se fue a la mili…), cambios políticos y sociales. Algunos profes que recuerda: Navarrina (Anatomía), el “patriarca” Echeverri (Historia de la Medicina), Domínguez (Fisiología), Crespo (anatomía), Varela (Anatomía Patológica), Carracedo (Medicina Legal), Gestal (Medicina preventiva), entre otros.

“Lo que en principio pensó que serían 2 o 3 años se convirtieron en más de 30..

Juana Bernabéu Ríos

En 1981 conoce a su ex marido en una cafetería que suele frecuentar en Santiago y además vivía por la misma zona, es peruano también estudiante de medicina, se casan en 1985.

Juana Palmeras
Patos

Trabajar en esa época es complicado, sustituciones, paro,…En 1985 en el IES Lamas de Abade de Santiago empieza a impartirse la especialidad de F.P de Prótesis Dental, se matricula y en junio de 1988 sale la 1ª promoción de la enseñanza pública de Galicia de la que forma parte. Al mismo tiempo en Zamora habían iniciado estos estudios en 1987. Necesitan profesores y para allí va su solicitud. En Septiembre de 1988 la llaman para impartir clases  de Prótesis Dental en el IES La Vaguada, el curso siguiente contratan más profesores, entre ellos a su marido, y lo que en principio pensó que serían 2 o 3 años se convirtieron en más de 30.

Además de dar clase en el Ciclo de Prótesis Dental, también lo ha hecho en los de Imagen Personal, Auxiliar de Enfermería, Laboratorio y Ciencias Naturales en la ESO. La mayor parte en Zamora, un año en Benavente y tres años en Salamanca en la Fac. De Odontología.

Juana con un noviete en Compostela

En 1975 en Santiago con un noviete

Juana en Barcelona

1978 en Barcelona

Perú

1992 en Perú

Con la familia paterna tiene poca relación ya que viven en Elda y Sevilla, si tiene relación con sus sobrinos, hijos de su hermana Matilde porque son de su edad y porque que viven en Pontevedra
Maite, Fredi (estudian juntos Medicina, actualmente es Odontólogo en Pontevedra) y José Carlos. Con la familia materna la relación es más frecuente al vivir la mayoría en Pontevedra, las bodas, comuniones, la matanza en casa de los abuelos eran motivo de grandes encuentros familiares. Entre ellos los primos Milagros y Juan, los Janeiro (emigrantes en Uruguay que al retornar montaron una empresa funeraria en Pontevedra) y las tías María, Fina, Julia y Milagros (especiales e independientes para su época).

Su primer “gran viaje” es en 1972 a París donde está todo el mes de julio (allí vive la tía Julia, por cierto antes emigrante en Venezuela), con 15 años descubre otro mundo… trabajó durante ese mes de auxiliar de clínica por mediación de su tía, volvió en 1982 trabajando de conserje también por mediación de su tía.

portocelo
Misa

Respecto a sus hijos, Adrián estudió Diseño de Productos en Santiago, es mal estudiante y buen dibujante (ha ganado o quedado finalista en varios concursos, el logo de la EO Idiomas de Zamora es obra suya de cuando tenía 18 años), trabaja y vive desde hace un año en Dublín.
Juan acaba de aprobar el Trabajo de Fin de Grado en Lenguas Extranjeras en la Facultad de Filoloxía de Vigo, tiene planes de dedicarse a la docencia.

En 2003, le detectaron un cáncer en el pecho, sesiones de quimioterapia, radiología, operaciones, no hicieron más que potenciar la fuerza por vivir de Juana, se apuntó a las distintas actividades de la AECC entre ellas un desfile de ropa interior que realizaron durante varios años, ella iba con peluca pelirroja y con muchas ganas de pasarlo bien. Ahora 18 años después recuerda aquella época que le cambió la vida.

desfile de la AECC
prensa desfile

Se divorció en 2012, no tiene pareja y con su ex marido se lleva “razonablemente” bien (vive en Zamora y es profesor en Salamanca). Aunque es de origen peruano, parte de su familia vive en A Coruña. Se ven de vez en cuando, hablan de los hijos y de temas laborales.
En puentes y vacaciones suelen viajar juntos a Pontevedra (para estar con los hijos)
Le gusta leer (García Márquez, Ciro Alegría, Vargas Llosa, Torrente Ballester, Cela, etc, etc), dibujar, “reconvertir” objetos (reconoce que es un poco chapucillas), bailar, viajar (ha estado en Perú, Rep. Dominicana, Italia, Turquía, Atenas, Túnez, etc), pasear y “descubrir” rincones.
Últimamente ve poco la TV, le gusta el programa “Cuéntame”, “Saber y ganar” y algún documental o programa especial. Al cine va poco, recuerda las películas Novecento, El Gatopardo, La colmena, y le gustan los directores italianos: Bertolucci, Fellini, Visconti, también Chaplin…, de los españoles  Buñuel. De vez en cuando va al teatro (afición que comparte con su hijo Juan).
No tiene redes sociales y su teléfono móvil es de hace… (no tiene Internet).
A la juventud de hoy, la ve superficial, cómoda, ignorante, todo el rato pendiente del móvil y no se enteran de lo que está a su alrededor. Como en todo, hay excepciones.
Un sueño sin cumplir, ¡uf! tantos, viajar a Egipto entre otros lugares, escribir una novela.
De sus rincones favoritos de Galicia recuerda, y cuando puede vuelve, a la zona de La Guardia y Oia, y a Santiago (sus dos hijos están bautizados en la catedral, en la capilla de La Corticela).

Me despido de Juana, una mujer que vive a caballo entre Zamora y Pontevedra y que ahora busca sus raíces de las que nadie le habló y de las que poco sabe.

Gracias Juana por tu amabilidad y por ser una mujer que al contrario que otras que llamamos tu viniste a nosotros para contarnos tu historia de vida.

Ana Santos Solla

Ana Santos Solla

Profesora de E.F.

Son Ana Santos, nacín en Pontevedra no ano 1960, a miña infancia estivo moi ligada a Santa María de Xeve, a terra da miña nai, son a terceira de 8 irmáns, a maior das mozas, a máis vella como me dicían de pequena. Sempre me gustou o deporte e estudei INEF en Madrid, estiven 34 anos no IES Valle Inclán impartindo Educación Física alí foi onde coñecín ao resto dos meus compañeiros que agora me acompañan neste proxecto. Decidín xubilarme para dar un novo rumbo á miña vida e levar a cabo este tipo de iniciativas como @devellabella ue pretende que o envellecemento activo convértase en embelecemento persoal e poder achegar a miña experiencia nesta etapa da vida.

Nós os maiores aínda temos moita guerra que dar, espero que este blogue motívevos a querer colaborar connosco.

Marina Filgueira

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Marina Filgueira García por Ana Santos Solla

Marina Filgueira García por Ana Santos Solla

Coñecín a Marina a través de Pepe Cerdeira. Souben que fora amiga de miña nai, xente de Xeve. Ela empezou a colaborar con nós con algún poema

Marina naceu no lugar das Raposeiras, en Santa María de Xeve, en Pontevedra, o 27 de marzo de 1934. Seus pais, Eduardo Filgueira Ogando e Concepción García Sobral tiveron catro fillos, dous rapaces e dúas raparigas. Os nenos faleceron sendo nenos, e quedaron Cándida e Marina. Cándida era 12 anos maior. O pai despois de viaxar por Inglaterra, Bos aires e norte América veu enfermo de tuberculose e morreu cando Marina tiña 2 anos.

Botouno de menos toda a vida. Criouse coa súa nai, que tiña unha parálises de medio corpo, coa irmá e cos . A súa irmá casou con 19 anos, Marina tiña sete. A vida complicóuselles moito a ela e mais a súa nai.

Marina

Botouno de menos toda a vida. Criouse coa súa nai, que tiña unha parálises de medio corpo, coa irmá e cos . A súa irmá casou con 19 anos, Marina tiña sete. A vida complicóuselles moito a ela e mais a súa nai.

Foi á escola primaria ata os 11 anos, mentres axudaba tamén nos labores do campo. Gustáballe moitísimo ir a escola e adquirir os coñecementos que a única profesora, Dª Elvira, moi estirada ela, ensinaba con esmero e autoridade. Era esta Dona Elvira de ideoloxía franquista e facía ás nenas erguer o brazo e berrar “arriba España” e “viva Franco”. A escola estaba pretiño da casa. Facíalles estudar o catecismo e memorizalo, Gustáballe un libro que había na escola, titulábase La Buena Juanita  Unha especie de lenda moi bonita. Cre que as letras eran o que máis lle gustaba. 

La buena juanita
Juanita

A súa nenez e adolescencia non foron fáciles. A dura situación económica xerada durante a posguerra fixo necesario que, moi a pesar da familia e con gran tristeza pola súa parte, con 11 anos deixase a escola e fose aprender a coser con Aurora, unha veciña, e púxose a traballar para poder calzarse e vestirse. Aos 12 años xa traballaba como costureira e gañaba a vida e así continuou ata que casou.  Lembra que cosía para Pampín.

“Con 11 anos deixou a escola, e púxose a traballar para poder calzarse e vestirse

Marina Filgueira García

Coñeceu ao seu marido, Pepe, o 27 de maio de 1953, nunha festa na parroquia de Lérez, e pode dicirse que foi amor a primeira vista. Desde entón foron inseparables e casaron 3 anos despois.  El tiña un taller de bicicletas na porta do Sol en Lérez, que foi onde se foron a vivir unha vez casados.

Co matrimonio viñeron os fillos: catro nenos e unha nena, os seus cinco tesouros, e a dedicación foi xa exclusiva para a familia.

Viaxou a Turquía con Pepe e tamén a Mallorca, sempre sen os rapaces que quedaban a cargo dun familiar.

Cando xa os seus fillos foron independentes, sentiu a necesidade de continuar con aqueles estudos que tivera que abandonar sendo nena, e fixo diversos cursos para mellorar a ortografía e, máis adiante, tamén cursos de informática, ata que xa con 72 anos foi a Escola de Maiores da Universidade de Vigo, onde estudiou 3 anos e recibiu unha formación integral ademais de coñecer xente marabillosa da que pode presumir e da que conserva a súa amizade.

Séntese orgullosa de que os seus fillos puideran desfrutar da liberdade que ela non tivo e de que puideron elixir estudar, formarse e vivir de forma máis libre, acorde con outro tempo político. Di o mesmo dos seus netos dos que desfruta dunha maneira diferente á dos seus fillos, porque no cabe dúbida de que exercer de avoa é moito máis livián que o papel de nai.  

Cando enviuvou tiña 69 anos. Sentiu un grande baleiro ao faltar o marido. Estivo bastante tempo facendo unha vida moi caseira e introvertida. Pero pronto os seus fillos déronlle o empurrón que precisaba e comezou a viaxar, e aí comezou unha nova etapa na súa vida. Coñeceu outros países, outras culturas, e tivo vivencias inesquecibles que a enriqueceron moito. Tenas gardadas na memoria, de modo que, agora que xa o corpo non está para viaxes, a súa mente segue viaxando coa lembranza daqueles lugares marabillosos e, se ten que resaltar algunha viaxe, diría que a que fixo a Viena, onde a miúdo segue indo co pensamento, paseando polos xardíns e o Palacio de Sisi, a Emperatriz ou escoitando a Plácido Domingo nunha boa ópera.  

Empezou a escribir nuns cadernos que destruíu pensando que a ninguén lle ían interesar. Eran exercicios para non esquecer o que sabía.

Agora, ademais de viaxar coa mente, tamén adoita facelo vendo unha película, escoitando a radio ou lendo un libro. Salientaría Cien años de Soledad, de García Márquez.

Presume do seu blog: “Mi pasión, la Poesía , onde publica algunha poesía, pero, sobre todo, onde recibe un inmenso calor de todas as persoas que o visitan e comparten as súas emocións con ela.

Marina Filgueira

 Ese blog teno dende o 2007 por indicación dun profesor da escola de maiores que lle ensinou a facelo.

Leva unha vida tranquila e sa, coidando moito a alimentación, camiñando e facendo algún exercicio físico na casa. Gústalle cando fai bo tempo, quedar con algunha amiga para dar un paseo e tomar cafecito en calquera terraza de Pontevedra.

Ao alcalde lle daría as grazas por arranxar a rúa da Torre en Lérez, só falta que lles poña contedores para reciclar vidro, plástico e papel.

Leme a súa última poesía e propóñolle que a recite. Eu gravo e logo escoitamos en silencio. As imaxes, a voz e a forza das súas palabras xa me dan a próxima publicación da súa escrita

Grazas, Marina, por relatarme un pouquiño da vida da aldea, da xabalina que tanto medo lle tiñas, da escola, de teu pai, da costura e, sobre todo, das ganas que tes de seguir aprendendo.

Ana Santos Solla

Ana Santos Solla

Profesora de E.F.

Son Ana Santos, nacín en Pontevedra no ano 1960, a miña infancia estivo moi ligada a Santa María de Xeve, a terra da miña nai, son a terceira de 8 irmáns, a maior das mozas, a máis vella como me dicían de pequena. Sempre me gustou o deporte e estudei INEF en Madrid, estiven 34 anos no IES Valle Inclán impartindo Educación Física alí foi onde coñecín ao resto dos meus compañeiros que agora me acompañan neste proxecto. Decidín xubilarme para dar un novo rumbo á miña vida e levar a cabo este tipo de iniciativas como @devellabella ue pretende que o envellecemento activo convértase en embelecemento persoal e poder achegar a miña experiencia nesta etapa da vida.

Nós os maiores aínda temos moita guerra que dar, espero que este blogue motívevos a querer colaborar connosco.

Marita De León

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Salomé Álvarez Blanco por Peque González Novoa

Salomé Álvarez Blanco por Peque González Novoa

Conversa entre PTVs

Salomé Álvarez Blanco, nada en Pontevedra o 29 de outubro de 1947, reivindica para ela e para todas as que estamos orgullosas da cidade na que nacemos e escollemos vivir, a etiqueta PTV, de Pontevedra de Toda a Vida, rexeitando o carácter pexorativo que se lle adxudica.

E que Salomé é unha muller que podemos cualificar de meliorativa. De ascendencia pontevedresa por parte de pai, do cerne da cidade, da Moureira, e por liña materna, de Bora, naceu e criouse na rúa Real, na emblemática fonte dos Tornos. Estudou o bacharelato no Instituto de Pontevedra, cursou a carreira de Filoloxía Románica na Universidade de Santiago, e a súa vida profesional como profesora de Lingua española, transcorreu sempre en Pontevedra, maioritariamente no IES A Xunqueira, ata a súa xubilación.

Foi concelleira en Pontevedra polo BNG durante 10 anos, 8 deles na oposición e 2 no equipo de goberno, e deputada no Parlamento de Galicia durante dúas lexislaturas, ocupando a vicepresidencia segunda na VI lexislatura galega.

Salomé

Podemos dicir que toda a túa vida está dedicada a docencia. Porque escolles esta profesión?

Nun principio pensei en facer Dereito, pero tamén me gustaba a literatura e a historia, e non sabería moi ben que me levou a escoller Filoloxía, que te levaba directamente á educación. E así, comecei a traballar no que antes era a Escola de Mestría, cando xa tiña fillos.

 Algún profesor ou profesora que recordes especialmente da túa etapa de estudante?

Daquela había no Instituto profesores moi emblemáticos, como o señor Noya, que era unha persoa marabillosa ou don Mariano, don Augusto (todos eran don), ou Carmiña Bugallo. E tiven moi bos profesores de Matemáticas.

Empezaches a traballar de moi nova e tamén tiveches os fillos moi nova. Cando casaches entón?

Moi nova, con 23 anos, e os fillos tívenos todos seguidos, o primeiro aos dous anos de comezar a traballar. Catro fillos en catro anos. Daquela era distinto de agora.

 E logo, deixas o mundo da educación e entras de cheo na política. Como foi esa decisión?

Entrei na política un pouco por casualidade. Estaba de directora no Instituto e un compañeiro meu que era do BNG ofreceume ir na lista das municipais, cousa que eu en principio rexeitei, e acabei aceptando ir nun posto baixo. Fun de número 4 convencida de que non ía saír, xa que daquela o BNG so tiña a un, a Miguel Anxo, e mira ti, acabei de concelleira, entramos catro. E é como un círculo, líaste e acabei máis metida.

Porque uns anos despois dás o salto ao Parlamento de Galicia.

Eu tampouco quería ir, porque non me vía. A política é complicada, tes que ter unha forma de ser particular para aguantar moitas cousas. E ademais, opino que a política ten que ser transitoria, non a política como tal, que é para toda a vida, pero si a política  de cargos institucionais, que deberían ter un tempo limitado para non asentarte na rutina e acomodarte. Pero ao final convencéronme, ía tamén de número 4, e no ano 1997 entrei no Parlamento, e continuei na seguinte lexislatura,  cando xa levabamos dous anos no goberno municipal. No Concello de Pontevedra fun responsable da Concellaría da muller e de educación. Pero ao entrar a formar parte da mesa do Parlamento, no ano 2001, renunciei ao Concello porque non podía atendelo todo.

Levando a Concellaría da muller, definiríaste como feminista? Como ves o movemento feminista?

Eu nunca me definín como feminista, nunca estiven nas loitas feministas daquela época. Teño moitas amigas que estiveron desde os inicios, e mentiría se dixera agora que eu tamén estiven e quixera adxudicarme un papel que nunca exercín. É un labor que me parece fundamental, os problemas das mulleres seguen existindo, creo que avanzamos moito pero non o suficiente, incluso parece que estamos indo un pouco para atrás. Si que foi un tema que sempre me preocupou. Cando collemos o goberno do concello, unha das cousas que fixemos foi crear a concellaría da muller, que xa existía na maioría das cidades galegas; en Vigo estaba Ana Gandón e en Santiago, Encarna Otero, coas que contactei e quedei abraiada cos orzamentos que tiñan. Aquí non había dotación orzamentaria, conseguín facelo e creamos o CIM, o Centro de Información á Muller, o Consello da muller, e todo iso tivo continuidade coas concelleiras que viñeron despois. Foi unha época moi importante, porque empezaron a poñerse piares que antes non había. E sempre lle estarei agradecida ao persoal técnico do concello que me axudou enormemente, tanto os de educación como as da concellaría de igualdade, que non había nada. Estou orgullosa e contenta do que fixemos, visitei todos os colexios e aprendín e asombreime de todo o que se facía, sobre todo nos colexios de primaria, que traballaban moito e moi ben, pero que nunca divulgaron todo o traballo que se fai neles. Cando marchei, xuntáronse todos os directores dos colexios, de todas as cores políticas, e fixéronme un agasallo. Púidose facer máis, pero traballei moi a gusto.

Salomé 2
Salomé 2

Que persoa ou persoas sinalarías, do teu paso por esa vida política da que fuches parte tan activa, que consideres que foi máis relevante ou te marcou máis?

Hai unha personalidade que a min me parece que foi dos políticos máis importantes e mellores que houbo no país, que foi Xosé Manuel Beiras. A súa personalidade é irrepetible. E tamén hai outra persoa que me gustaba moito como era, Alfredo Suárez Canal. Creo que na política o máis importante é ser boa persoa, podes ser moi traballador, pero se non es boa persoa, a min non me vale.

 Dúas maneiras diferentes de facer política, no plano de país e no plano municipal. Con cal quedarías?

Coa local, sen dúbida. Pero a miña experiencia a nivel galego tamén é boa. Estou contenta de ter sido deputada, da época que vivín; creo que foi moi boa época, tanto para min coma para a política. Había outro clima, outras formas, que fixeron que eu estivera a gusto. Pero ao final xa estaba un pouco cansa, necesitaba desconectar, e deixeino e volvín á docencia.

 Custouche a volta a docencia? Aínda que levaras tempo na profesión, o certo é que é un cambio de escenario.

A verdade que non me custou nada, porque é algo que sempre me gustou,  e no instituto había bo ambiente. Recicleime antes de reincorporarme, cheguei alí e parecía que non pasara o tempo, que estivera o día anterior. Tamén creo que agora cambiou moito o ensino. A relación que tiñamos entre os compañeiros era moi boa, o centro era como a túa segunda casa; pasabamos horas charlando despois das clases, chegabamos antes á sala de profesores para conversar. Eu creo que o feito de meter os ordenadores na sala de profesores cambiou a dinámica, porque todo o mundo chegaba ao ordenador a facer as cousas, e perdeuse a relación, ese ambiente máis social. É certo que cambiaron máis cousas, como na sociedade.

E como articulabas a conciliación, o coidado dos fillos, co traballo? O feito de ter familia na cidade seguro que tamén te axudou.

A verdade é que leveino bastante ben, porque os rapaces estaban no colexio do lado, e eu procuraba compaxinar os meus horarios de clase cos seus horarios. E miña nai tamén me axudou moito, a pesares de traballar fora da casa. Meus pais tiñan unha tinturería, pero meu pai morreu moi novo, e miña nai tivo que traballar moito, pero aínda así, axudoume.

Salomé 1

E nesta cidade, da que te sentes e es parte, como ves os cambios que se produciron nos últimos anos?

A min sempre me gustou a cidade, non só o bonita que é, a ubicación, o entorno, o clima, todo me gusta de Pontevedra. E nos últimos anos converteuse nunha cidade máis acolledora e ben coidada.

 Agora que formas parte deste grupo que conformamos as persoas xubiladas, botas algo en falta do que ocupou a túa traxectoria profesional, do ensino ou da política?

A verdade é que non, estou moi tranquila, teño o que poderíamos dicir unha xubilación vaga. Non teño ganas nin de facer inglés, nin nada diso. O único que fago de xeito sistemático é aquagym, que me encanta, pero nada máis. Teño un terreo pero traballo pouco nel. O que me gusta é charlar coas amigas, teño varios grupos, que vou alternando, e leo, paseo e vexo televisión. E alégrome moito de non estar nestes momentos nin no ensino nin na política. Todo cambiou moito, e neste último ano de pandemia, no ensino debeu ser un horror, polos medos e o estrés, iso sen contar co exceso de burocratización no que se converteu nos últimos tempos. E na política tampouco me apetece nada, prefiro vela desde fóra. Procuro pasar un pouco do ruído, os medios de comunicación dan medo e cústame comprender a sociedade, preocúpame.

En devellabella andamos a darlle voltas ás propostas que se fan desde o concello ou outras administracións para o tempo de lecer que temos as persoas xubiladas, aínda que a túa sexa unha xubilación máis vaga, coma dis, botas en falta algunha iniciativa?

É certo que teño amigas que comentan que en Pontevedra non hai propostas de actividades, como hai en Poio, e si que creo que hai demanda de actividades para xente xubilada, demanda que non está cuberta.

 Ocupas entón o tempo de xeito máis acaído. Por exemplo coa lectura. Que estás lendo ou que che gustou dos últimos libros que tiveches entre mans?

Non penses que leo tanto, aínda que me gusta moito, pero é que non me dá tempo a nada.  Leo mesturado, pero ultimamente  gustoume e paréceme interesante, “A viaxe xeométrica de Domingo Fontán” de Alberto Fortes sobre o poliédrico que era este personaxe, do que descoñecemos moitas das súas facetas, todas interesantísimas. E “As mulleres da casa da Bouça”, de Adela Figueroa, unha novela sobre a represión sobre as mulleres. Tamén me gustou moito “El infinito en un junco” de Isabel Vallejo, que é a historia dos libros partindo da biblioteca de Alejandría.

Nesta época que estamos a vivir, tan impensable hai nada, cunha pandemia só vislumbrada desde a ciencia ficción, como viviches o confinamento, e que pensas do que nos agarda?

O feito de vivir nunha casa con terreo, permitiunos pasar o confinamento dun xeito bastante bo, en comparación coas circunstancias que rodearon a moita xente. Non podiamos vir a Pontevedra, pero non o botei en falta, vivimos ben. Non observamos como nas cidades esa sensación de época postnuclear; é certo que outras xeracións viviron épocas terribles, como os nosos pais, pero isto foi un golpe moi importante que aínda estamos a pagar. A xente anda con medo, non quere relacionarse, hai un cambio importante nas relacións, porque foi algo impensable, medio mundo sen poder saír da casa, é como de ciencia ficción. E ese pensamento que se transmitía de que iamos saír mellor, foi mentira, saímos peor, menos solidarios, máis individualistas, afectounos para mal. A sociedade quedou moi tocada, e individualmente, quen máis e quen menos, tamén.

 Despois desta reflexión, como ves o futuro?

A pesares de todo, non son moi pesimista. Vexo un futuro incerto, en ocasións negro, as veces gris, pero incerto, que se vai a haber un apagón, se non vai a haber subministros…parece que estás volvendo 50 anos atrás. Non sei se é algo orquestrado coa finalidade de sementar o caos, e na política tampouco encontro grandes políticos que teñan peso e a mirada posta a longo prazo, todo é o curtopracismo, o mañá, e non se fai nada para pasado mañá. Sería necesaria xente que primara o acordo sobre o futuro por encima de todo.

 Algún soño que teñas pendente, algo que quixeras facer de nova e tes aí latente sen cumprir?

Teríame gustado ser pianista, pero son un desastre para a música, desde nova encantábame ver a xente tocando o piano, pero sempre souben que é iso, só un soño.

Moitas grazas Salomé, polos teus outros soños, os que te levaron á docencia e á política, para facer das futuras xeracións e do país un mundo mellor.

Peque González Novoa

Peque González Novoa

Profesora

Son Peque González Nóvoa. Nacín en Pontevedra hai 63 anos, nunha familia das de aquela, “numerosa”. Estudiei Psicoloxía en Santiago e dediquei toda a miña vida laboral á docencia, no ensino público; nos primeiros anos como mestra de infantil e posteriormente como orientadora, ata que hai dous anos decidín pasar a esta etapa chamada xubilación. 

No meu percorrido de vida acostumo a definirme como muller, mestra, nai e avoa, sen orde prevalente, por que considero que son os elementos que conforman quen son.

Achégome a este grupo de xente que tivo a boa idea de poñer en marcha este proxecto “De vella a bella” coa intención de aprender e poder aportar un micrograo de area. Neste contexto no que vivimos, e nesta situación de pandemia, creo que todo o que implique a activación das persoas, sexa cal sexa a súa idade, é positivo. 

Encarna Otero

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Marita De León Demateis por Ana Santos Solla

Marita De León Demateis por Ana Santos Solla

Coincidín con Marita pola Ruta da Pedra e da Auga. Viña con Ghislaine, que era amiga súa e puidemos falar durante o traxecto un pouco da súa vida. Quedamos en vernos para falar máis polo miúdo outro día. A mala sorte fixo que caera e estivera uns días convalecente.

Por fin puidemos citarnos en Arroelo e saber un pouco máis desta muller uruguaia que tivo que escapar do réximen ditatorial do seu país no ano 1979.

Marita 8

Maria Florinda De León Demateis nació el 29 de noviembre de 1948 en Montevideo. Hija de Julián Tomás y de Irene, de ancestros italianos, recuerda que desde pequeñita adoptó el nombre de Marita. Fue la mayor de 6 hermanos, tres y tres.

A los seis años ingresó en una escuela privada y a los 8 pasó a la pública, al colegio Manuel Francisco Artigas en el que permaneció hasta los 12 años. Luego al liceo que se llamaba Instituto Batlle y Ordóñez (IBO) y después a la Universidad de la República (Udelar) a la facultad de Ciencias económicas y administración 

Le gustaban las matemáticas y la literatura influenciada por sus profesoras. Compatibilizaba sus estudios nocturnos en la facultad con un trabajo de contable para ayudar en la economía familiar.

“Le gustaban las matemáticas y la literatura influenciada por sus profesoras.

Marita De León Demateis

En una fiesta de cumpleaños cuando contaba dieciocho conoció a Artigas a quien también daba clase de matemáticas. Él tenía una novia con la que no se llevaba muy bien y Marita le recomendó que se casara con ella y así sus problemas pasarían. Él así lo hizo pero su matrimonio duró 4 meses. Comenzó a llamarla porque no la había olvidado y fue conquistando a su madre. En su familia aún no sabían que estaba casado con otra. Un día salió con él y ahí empezó su historia. Al cabo de un año le llevó el anillo de compromiso y cuando ya por fin obtuvo el divorcio de su primera mujer se casaron. Era el año 1973 y empezaba la dictadura militar.

Marita 1
Marita 3
Marita 2
Marita 4
Marita e seus irmáns

El era funcionario del estado y músico, tocaba el bandoneón, hacían reuniones en su casa para hablar de los presos políticos de su familia y organizarse porque la situación en el país era muy complicada. Debido a sus ideas políticas (Artigas pertenecía al partido socialista) en el año 1977 lo despidieron de su trabajo.

Marita coas amigas
Marita De León

Marita comenzó a trabajar mientras estudiaba la carrera, en la empresa de José luis Balbí. Más tarde con Pepe y Jiménez. Dejó de trabajar durante 2 años del 73 al 75 para cuidar de sus dos hijos, Diego y Cecilia, y en el 75 empezó a trabajar en Intertex, de dueños judíos, siempre en el departamento de contabilidad. Para los quehaceres domésticos tenía la ayuda de una chica, Celeste, que atendía a sus hijos aún pequeños.

En Intertex tenía una compañera que se vino para España en el 77 porque su marido era pariente de un conocido empresario pontevedrés, y la animó a venirse a ella también ya que la situación era cada vez más complicada y, aunque Marita no había perdido su trabajo, la represión era muy fuerte. En julio de 1979, arreglados los papeles con la embajada, Artigas llegó a Pontevedra y el 8 de diciembre vinieron Marita y los niños.

Aquí empezó a llamarse María, sólo sus amigos la conocen como Marita.

Artigas empezó a trabajar en una imprenta (con José María) de corregidor y cobrador y ella empezó el 1 de febrero de 1980 con el señor Barcia de peluquerías París, llevando la contabilidad. Allí, gracias a su buen hacer, se autorizaron enseñanzas de peluquería y estética. Era un centro de enseñanza privado con mucho renombre y prestigio. Permaneció en este trabajo hasta que se jubiló en 2014.

Artigas se había traído uno de sus bandoneones y como tenía un nivel muy alto de instrumentista decidió formar el grupo Tangata en 1988 con músicos pontevedreses. Al piano, Alberto Vilas; Violín, Laura Quintillán, también uruguaya, fundadora del grupo Milladoiro y Lorenzo como contrabajo. Este grupo fue evolucionando cambiando alguno de sus componentes para quedar finalmente con Artigas Anelo, al bandoneón; Alberto Vilas, al piano; Gustavo Barcia, al contrabajo; David Veiga, con el violín, y Enrique Millarini, cantante.

Marita 6
Marita 7

En el año 1985 le devolvieron el trabajo a Artigas y tuvo que volverse a Montevideo. Estuvo allí 4 meses pero considerando la situación decidió volver a Pontevedra. Marita volvió a Uruguay en 1988. Lo describe como increíble: todos sus familiares tenían una cinta blanca en la cabeza que ponía “Bienvenida, Marita”. Eso la emocionó mucho y pudo abrazar de nuevo a su familia.

Artigas padecía del corazón y había tenido un aneurisma. En julio de 2020, en plena pandemia, decidieron operarlo. En principio se recuperó bien pero después todo fueron complicaciones y falleció el 5 de noviembre de ese año. Tenía 78 años.

Marita se quedó sola, pero no le agobia la soledad porque es muy vital y ocupa su tiempo en coser, calcetar, en la cocina, haciendo manualidades, etc…

Marita y Artigas
familia Marita

Aprendió a querer a Pontevedra y le parece una ciudad tan acogedora que ya no se iría a vivir a su país. Sólo de visita, dice, ya que allí está toda su familia.

Le encanta viajar y cuando su hijo estuvo 17 años en Suiza no había año que no fuera a visitarlo. Recuerda lo impresionada que había quedado con los gallineros suizos, totalmente ocultos con madera.

Tiene un sueño sin cumplir que es conocer París y, por supuesto, volver a Montevideo a visitar a la familia

Su mejor amiga es argentina y les une la música. Ella empezó a tocar el piano en el 2018 en la academia A tempo.

Le gusta leer y disfruta tanto de La catedral del mar como de Ana Karenina. Como abuela es muy permisiva. Tiene dos nietos, una de las cuales toca el oboe. La música siempre está presente en su vida, ahora es su hijo el que hace sus pinitos con el bandoneón de su padre, un legado que no quiere perder.

Después de esta charla distendida nos despedimos hasta muy pronto. Marita, espero verte en alguna ruta literaria, en el cine o simplemente paseando tranquilamente por Pontevedra, tu segunda patria que tanto quieres.

Marita 5
Ana Santos Solla

Ana Santos Solla

Profesora de E.F.

Son Ana Santos, nacín en Pontevedra no ano 1960, a miña infancia estivo moi ligada a Santa María de Xeve, a terra da miña nai, son a terceira de 8 irmáns, a maior das mozas, a máis vella como me dicían de pequena. Sempre me gustou o deporte e estudei INEF en Madrid, estiven 34 anos no IES Valle Inclán impartindo Educación Física alí foi onde coñecín ao resto dos meus compañeiros que agora me acompañan neste proxecto. Decidín xubilarme para dar un novo rumbo á miña vida e levar a cabo este tipo de iniciativas como @devellabella ue pretende que o envellecemento activo convértase en embelecemento persoal e poder achegar a miña experiencia nesta etapa da vida.

Nós os maiores aínda temos moita guerra que dar, espero que este blogue motívevos a querer colaborar connosco.

Margarita Guzmán

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥

Margarita Guzmán Barros por Ana Santos Solla

Margarita Guzmán Barros por Ana Santos Solla

A Margarita la conocí por teléfono por medio de una amiga común. ¿Quién me iba a decir a mí que era la madre de una compañera del colegio Calasancias, Margarita Sampayo Guzmán…? Pontevedra es un pañuelo y sirva de muestra este botón.

Margarita Guzmán Barros nació en el barrio de A Seca el 28 de marzo de 1938. Fue la segunda de 4 hermanas y varios hermanos que murieron al nacer, ahora viven Carmen y Milagros

Margarita 17

Su padre, militar, estaba destinado en África adonde viajaba su madre de vez en cuando a pasar temporadas con él. Margarita recuerda haber ido más de una vez. Cuando ascendió de capitán a comandante se retiró y retomó su antiguo oficio de albañil haciéndose maestro de obra.

“Le encantaba la asignatura de labores porque hacían cosas muy bonitas

Margarita Guzmán Barros

De pequeña acudía a la escuela de A Seca. Luego pasó al instituto que alternaba con la pasantía de Canducha. Más tarde estuvo unos años en el colegio Inmaculada en la calle Oliva cuya directora, Doña Pilar y su marido, Don Blas, junto con los profesores Don Juan, de Matemáticas; Doña Concha Cimadevila, de Lengua; etc… Hicieron que se decidiera por la carrera de Magisterio que se impartía en La Normal. La directora era la señora Rosón que impartía pedagogía e historia. Era una persona muy recta que resumía los principios básicos de la educación en tres: Cultura, religión y responsabilidad.

Margarita 15
Margarita 9
Margarita 4

En la primera planta del edificio estaba la capilla, en la que se oficiaba misa todos los días, y las oficinas. En educación física compartimos profesora, La Corrosca. La secretaria, Doña Magdalena, impartía labores, materia que le encantaba porque hacían cosas muy bonitas.

Margarita 7
Margarita 18

A José María lo conoció en las fiestas de Santa Margarita. A él le hubiese gustado ser marino mercante, pero opositó a banca y sacó el numero 1. También iba a la pasantía de Canducha. Estuvieron 6 años de novios y decidieron casarse cuando ella acabase magisterio, pero la muerte de su padre les obligó a retrasar la boda un año, hasta septiembre del año siguiente. En junio se había presentado a las oposiciones y consiguió pasar el primer examen. Pero al segundo, que era en septiembre, en el mes de su boda, fue muy desmotivada. Se arrepintió toda la vida de no haber preparado bien ese examen, pero pudo más el run run de “qué vas a hacer en un pueblo pequeño… yo puedo trabajar por los dos… tú te quedas en casa…” etc.

Margarita
Margarita 10

Veinte años después desempolvó el título y decidió presentarse a las oposiciones restringidas. Las aprobó y tuvo que volver de nuevo a los libros, a los cursos de reciclaje, a las nuevas tecnologías… Pero la materia no se olvida. Su primer destino fue en Montecelo, luego seguirían Vilalonga, Arcade, etc… Además sacó muy joven el carnet de conducir. Estaba entre las 100 primeras de Pontevedra.

Margarita 19
Margarita 3
Margarita 21

Tuvo cinco hijos y, cuando creía que todo iba sobre ruedas, un desgraciado accidente le arrebató de golpe a uno de ellos. Esto le hizo replantearse su vida,. Se separó de José María dejándolo con su club Cisne, sus contabilidades para empresas y su trabajo.

Margarita 14
Margarita 13

Empezó una nueva etapa ya jubilada y con nietos. Plena de actividades como bolillos, gimnasio, coro, viajes, teatro, manualidades, caminatas, que le encantan… Me confiesa que hizo el camino de Santiago muchas veces, desde Braga, Oporto, O Cebreiro. Viajó mucho pero si se tiene que quedar con un destino elige el Naranjo de Bulnes, la subida impresionante y la bajada casi a rastras.

Le encanta leer todo lo que sea lectura que le divierta y le haga reír. En su mesilla tiene los mejores libros de poetas españoles.

Con la edad cuida más la alimentación, menos grasas, poco aceite, cero alcohol.

Un sueño sin cumplir sería un viaje a Japón, Ceilán o Al Machu Pichu en Perú. Le atraen otras culturas distintas a la nuestra.

Margarita 20
Margarita23

Le pregunto cómo comenzó su afición por los trajes de gallega y me cuenta que hizo un curso de bolillos con Duos Pontes y allí con Pepucho Cortizo empezó todo; su primer dengue, su primer mantelo… luego serían los cursos de pandereta, azabache y fue completando el traje de gala, la falda, los paños, la enagua, el sapo… después también los trajes de cotío… Participa con la asociación do traxe galego de Pontevedra en todos los eventos que planifica.

Estuvo algún tiempo en la clase de Don Emilio (situada bajando del arco hacia el mercado).

Tiene amigos y hermanas, pero dice que se ha acostumbrado a la soledad.

Paradojas de la vida, con José María continúa una amistad sincera y comparten una casa en común en verano con los hijos y nietos, en Cabo Udra. Me cuenta que este fin de semana no faltó ninguno a la cita en su casa mirando el mar en la playa de Tuya y esos atardeceres largos que tienen allí.

Me despido para volver otro día y continuar la charla y ver más fotos, Margarita, que vivía en la calle Fondevila, cruzaba la calle para ir a la huerta. Esa huerta ya no existe pero quedan los recuerdos…

Margarita 8
Ana Santos Solla

Ana Santos Solla

Profesora de E.F.

Son Ana Santos, nacín en Pontevedra no ano 1960, a miña infancia estivo moi ligada a Santa María de Xeve, a terra da miña nai, son a terceira de 8 irmáns, a maior das mozas, a máis vella como me dicían de pequena. Sempre me gustou o deporte e estudei INEF en Madrid, estiven 34 anos no IES Valle Inclán impartindo Educación Física alí foi onde coñecín ao resto dos meus compañeiros que agora me acompañan neste proxecto. Decidín xubilarme para dar un novo rumbo á miña vida e levar a cabo este tipo de iniciativas como @devellabella ue pretende que o envellecemento activo convértase en embelecemento persoal e poder achegar a miña experiencia nesta etapa da vida.

Nós os maiores aínda temos moita guerra que dar, espero que este blogue motívevos a querer colaborar connosco.

Alex Vázquez

máis artigos

♥♥♥ síguenos ♥♥♥